Në datat 18–20 shtator, shëtitorja e Sarandës do të shndërrohet në një kinema të hapur, duke mirëpritur programin DEA | FOCUS CineKO, një veprimtari filmike që sjell për publikun tri prodhime përfaqësuese të kinematografisë shqiptare të realizuar përtej kufijve të Shqipërisë.

Për tri mbrëmje radhazi, duke filluar në orën 20:30, publiku do të ketë mundësi të ndjekë filma nga Kosova dhe Maqedonia e Veriut, si dhe bashkëprodhime që dëshmojnë lidhjet gjithnjë e më të ngushta ndërmjet kineastëve, aktorëve dhe strukturave prodhuese shqiptare në rajon.

Nën moton “Kinematografia shqiptare përtej kufijve”, programi synon të promovojë krijimtarinë filmike në gjuhën shqipe, pavarësisht hapësirës gjeografike ku ajo realizohet. Përzgjedhja e filmave përfaqëson një panoramë të rëndësishme të zhvillimeve të sotme në kinemanë shqiptare, të temave që ajo trajton dhe të qasjeve të ndryshme artistike e regjisoriale që po e pasurojnë atë.

Oferta filmike
Mbrëmja e parë, të premten, më 18 shtator, do të çelet me filmin “Karma”, me regji të Esat Fejzës. Filmi, një prodhim i Kosovës i vitit 2026, përfaqëson një nga prurjet më të reja të kinematografisë kosovare dhe çel simbolikisht këtë takim treditor me filmin shqiptar të rajonit.

Të shtunën, më 19 shtator, programi do të vijojë me filmin “Krejt e thirrin Rexhon”, me regji të Ibër Dearit. Ky prodhim i vitit 2025 nga Maqedonia e Veriut, me kohëzgjatje 126 minuta, sjell në ekran një tjetër përvojë artistike dhe kulturore të kinemasë shqiptare jashtë kufijve të Shqipërisë.

Mbrëmja përmbyllëse, të dielën, më 20 shtator, i kushtohet filmit “Cirku fluturues”, me regji të Fatos Berishës. Filmi është një bashkëprodhim i Kosovës, Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut, i realizuar në vitin 2019, me kohëzgjatje 115 minuta. Ai përfaqëson një shembull të rëndësishëm të bashkëpunimit kinematografik rajonal dhe të fuqisë së filmit për të kapërcyer kufijtë politikë e gjeografikë.

“Cirku fluturues” rikthehet në Sarandë edhe me një domethënie të veçantë: filmi është fitues i Kupës DEA për filmin më të mirë të metrazhit të gjatë në edicionin e vitit 2020 të DEA OPEN AIR. Shfaqja e tij në mbyllje të programit krijon kështu një lidhje ndërmjet historikut të festivalit dhe këtij fokusi të ri kushtuar kinematografisë shqiptare në rajon.

Një hapësirë e përbashkët kulturore
DEA | FOCUS CineKO nuk konceptohet vetëm si një seri shfaqjesh filmike, por edhe si një hapësirë njohjeje dhe komunikimi ndërmjet publikut dhe krijimtarisë bashkëkohore shqiptare. Programi synon të sjellë në vëmendje filma, autorë dhe përvoja artistike që, megjithëse krijohen në vende të ndryshme, i përkasin një hapësire të përbashkët gjuhësore dhe kulturore.

Kinematografia shqiptare në Kosovë, Maqedoninë e Veriut dhe në vende të tjera të rajonit ka krijuar gjatë viteve të fundit një profil gjithnjë e më të dukshëm. Ajo është përfaqësuar në festivale ndërkombëtare, ka tërhequr vëmendjen e kritikës dhe ka dëshmuar se bashkëpunimi ndërmjet kineastëve shqiptarë mund të prodhojë vepra me identitet të spikatur artistik dhe me potencial për të komunikuar me një publik të gjerë.

Pikërisht këtë realitet synon të evidentojë programi FOCUS CineKO: një kinematografi që zhvillohet në disa shtete, por që komunikon përmes së njëjtës gjuhë, kujtesë kulturore dhe ndjeshmëri artistike. Tri filmat e përzgjedhur paraqesin breza, këndvështrime dhe mënyra të ndryshme të rrëfimit kinematografik, duke krijuar një program të larmishëm dhe përfaqësues.
Zhvillimi i kësaj veprimtarie në Sarandë i jep programit një dimension të veçantë. Si një qytet i hapur, turistik dhe me një jetë kulturore dinamike, Saranda krijon mjedisin e përshtatshëm për takimin e filmit me publikun vendas dhe vizitorët. Shfaqjet synojnë ta kthejnë filmin në pjesë të përvojës kulturore të qytetit dhe të krijojnë një atmosferë të përbashkët komunikimi përmes artit.

Përmes kësaj nisme, DEA OPEN AIR vijon angazhimin për promovimin e filmit shqiptar, për krijimin e hapësirave të reja të shfaqjes dhe për forcimin e marrëdhënieve ndërmjet autorëve, veprave dhe publikut. Në të njëjtën kohë, programi synon të nxisë qarkullimin e prodhimeve shqiptare në rajon dhe të mbështesë idenë e një tregu më të hapur kulturor e kinematografik.

Publiku i Sarandës, artdashësit dhe vizitorët e qytetit janë të ftuar të bëhen pjesë e këtyre tri mbrëmjeve, për të zbuluar filma të rinj, për t’u ritakuar me vepra të vlerësuara dhe për të përjetuar së bashku një udhëtim në kinematografinë shqiptare përtej kufijve.

DEA | FOCUS CineKO – SARANDË
18–20 shtator
Çdo mbrëmje, ora 20:30
Hyrja është e lirë