BE-ja ka hequr çdo përmendje të anëtarësimit të asociuar nga drafti i fundit i deklaratës së përbashkët që pritet të miratohet në fund të samitit BE-Kanada në Montreal të enjten dhe të premten.

Propozimi, i prezantuar me këmbënguljen e Gjermanisë në një tekst të rishikuar që u është shpërndarë shteteve anëtare të mërkurën, është zëvendësuar nga një angazhim për “bashkëpunim gjithnjë e më të ngushtë” midis BE-së dhe Kanadasë, por jo vetë anëtarësimin e plotë.

Zyra e Presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, ka kaluar orët e fundit në bisedime intensive me disa shtete anëtare, mbi të gjitha me Gjermaninë, e cila kundërshtoi termin në deklaratën politike.

Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen e paraqiti idenë në fjalimin e saj për Gjendjen e Unionit në Parlamentin Europian muajin e kaluar, duke ftuar Kanadanë të bëhet anëtarja e parë e asociuar e BE-së.

Një draft i mëparshëm iu paraqit shteteve anëtare të martën sipas procedurës së heshtur, sipas së cilës një tekst konsiderohet i miratuar përveç nëse një vend kundërshton shprehimisht. Gjermania, Franca, Italia dhe Greqia ngritën të gjitha çështje në lidhje me të.

Gjermania ka qenë kundërshtarja më e zëshme e këtij termi. Kancelari Friedrich Merz kishte propozuar më parë një status të ngjashëm për Ukrainën si një mënyrë për t’i dhënë Kievit garanci sigurie përpara se ajo t’i bashkohet plotësisht bllokut.

Për Berlinin, përparësia është të përcaktojë se çfarë do të thotë në praktikë bashkëpunim më i ngushtë me Otavën, në vend që ta imponojë paketën në një term që mungon në traktate dhe që mund të ketë implikime të rëndësishme ligjore.

Kryeministri kanadez Mark Carney ka favorizuar shprehjen “aleancë për të ardhmen”, duke thënë se donte të përqendrohej në përmbajtjen e marrëveshjes dhe se terminologjia i takonte BE-së ta përcaktonte.

Versioni më i fundit i tekstit është paraqitur përsëri për procedurë të heshtur, që do të thotë se do të miratohet nëse vendet e BE-së nuk e kundërshtojnë atë më vonë këtë pasdite.