Luftërat në Ukrainë dhe konflikti i fundit me Iranin kanë nxjerrë në pah një sfidë të madhe për ushtritë moderne: mungesën e municioneve dhe varësinë nga raketat e shtrenjta me rreze të gjatë veprimi.
Përballë konsumimit të rezervave të armëve precize, Departamenti Amerikan i Mbrojtjes (Pentagoni) ka nisur një program të ri për zhvillimin e municioneve me kosto të ulët dhe me rreze të gjatë veprimi, të afta për t’u prodhuar në numër të madh.
Programi, i quajtur Ground-Based Affordable Mass (GBAM), synon krijimin e armëve autonome të lëshuara nga toka, me një kosto më të ulët se 250,000 dollarë për njësi. Pentagoni kërkon që prototipet të jenë gati për demonstrim brenda 60 deri në 90 ditëve, ndërsa prodhimi masiv të nisë brenda 12 deri në 18 muajve.
Synimi i programit GBAM
Sipas Departamentit të Mbrojtjes, qëllimi i GBAM është të plotësojë arsenalin e raketave të avancuara dhe shumë të kushtueshme me armë më ekonomike, të cilat mund të përdoren në konflikte të gjata pa konsumuar rezervat strategjike.
Këto sisteme do t’u japin komandantëve mundësinë të godasin një gamë më të gjerë objektivash, duke ruajtur raketat më të sofistikuara për misionet më kritike.
Konkurs me fonde deri në 250 milionë dollarë
Për të përshpejtuar zhvillimin, Njësia e Inovacionit në Mbrojtje (DIU) ka hapur konkursin GBAM, ku kompanitë duhet të dorëzojnë projektet e tyre deri më 5 gusht.
Skuadrat fituese do të prezantojnë zgjidhjet e tyre në fillim të nëntorit dhe do të marrin një çmim prej 250,000 dollarësh. Projektet më premtuese mund të përfitojnë deri në 5 milionë dollarë për prodhimin e sistemeve që do të testohen nga ushtria amerikane.
Në total, qeveria amerikane ka rezervuar deri në 250 milionë dollarë për financimin e zhvillimit dhe kalimin e këtyre armëve në prodhim.
Çfarë kërkon Pentagoni?
Pentagoni nuk ka përcaktuar nëse GBAM do të jetë një raketë apo një dron sulmues, por ka vendosur disa kërkesa kryesore:
rreze veprimi të paktën 600 milje detare;
ngarkesë luftarake minimale prej 35 paundësh, me objektiv ideal 100 paund;
funksionim autonom me njohje automatike të objektivit;
aftësi për të operuar edhe në mjedise ku sinjali GPS bllokohet;
mundësi prodhimi prej më shumë se 100 njësish në muaj;
kosto totale nën 250,000 dollarë për njësi.
Sistemet duhet gjithashtu të kenë metoda lëshimi të thjeshta dhe të mos kërkojnë pajisje të posaçme apo infrastrukturë të kushtueshme.
Investime për armët e së ardhmes
Programi GBAM është pjesë e një strategjie më të gjerë të Pentagonit për të zhvilluar armë më të lira dhe të prodhueshme në masë.
Paralelisht, ushtria amerikane po avancon edhe programet Family of Affordable Massive Missiles (FAMM-BAR) për raketa lundruese me kosto të ulët dhe Low-Cost Containerized Missiles, që synojnë zhvillimin e sistemeve hipersonike më ekonomike.
Me këto investime, SHBA synon të sigurojë një arsenal më të qëndrueshëm për konflikte të zgjatura, duke ulur varësinë nga municionet shumë të shtrenjta dhe me prodhim të kufizuar.
