Në një intervistë për gazetën gjermane, ‘DIE WELT’, Edi Rama krahasoi Bashkimin Europian me Titanikun.
“Ajsbergu është identifikuar tashmë nga evropiani i madh Mario Draghi. BE-ja është më pak inovative dhe konkurruese se aktorët e tjerë të mëdhenj dhe i mungojnë aftësitë për vendime të guximshme dhe strategjike. Të mos ndryshosh asgjë e shndërron atë në Titanik”, thotë kryeministri.
Gjatë kësaj interviste, Rama tha se e admiron Kinën, kurse për Turqinë tha se ajo bën vetëm ndërhyrje vëllazërore.
“Kina nuk ka një agjendë perandorake – ajo është thjesht një realitet me të cilin duhet të përballet secili. Nga Turqia nuk vjen asnjë rrezik për Ballkanin Perëndimor. Unë shoh vetëm ndërhyrje vëllazërore për stabilitet dhe paqe”, thekson ai.
Më poshtë pjesë nga intervista:
WELT AM SONNTAG: Zoti Kryeministër, ju e keni krahasuar Bashkimin Evropian me “Titanikun”, i cili po i afrohet ajsbergut. Pse?
Edi Rama: Ajsbergu është identifikuar tashmë nga evropiani i madh Mario Draghi. BE-ja është më pak inovative dhe konkurruese se aktorët e tjerë të mëdhenj dhe i mungojnë aftësitë për vendime të guximshme dhe strategjike. Të mos ndryshosh asgjë e shndërron atë në Titanik.
WAMS: Megjithatë, ju dëshironi të anëtarësoheni sa më shpejt të jetë e mundur.
Rama: Jo vetëm unë, të gjithë në Shqipëri e duan këtë. BE-ja është projekti politik më vizionar që është konceptuar ndonjëherë. Ajo ka bërë që breza të tërë të rriten pa luftë. Si mund të mos duash të jesh pjesë e saj – ose madje të jesh aq i pamend sa të thuash se duam të dalim përsëri?
WamS: Çfarë mund të kontribuojë Shqipëria?
Rama: Me 2,5 milionë banorë, ne jemi shumë të vegjël për të pasur një ndikim të madh. Por ne mund ta forcojmë Evropën. Aktualisht ajo është një organizëm me një vrimë të rrezikshme.
WamS: Për çfarë e keni fjalën?
Rama: Shikoni hartën. Zakonisht vendet kanë vetëm një kufi, që shkon përreth tyre nga jashtë. Evropa ka një të dytë brenda. Vrima në mes të Evropës është Ballkani Perëndimor. Ka forca që përpiqen të na shkëpusin.
WamS: E keni fjalën për Kinën me investimet e saj – dhe për Rusinë dhe Turqinë, të cilat duan ndikim politik?
Rama: Këto janë klishe. Po, Rusia është një kërcënim i vërtetë. Por Kina nuk ka një agjendë perandorake – ajo është thjesht një realitet me të cilin duhet të përballet secili. Nga Turqia nuk vjen asnjë rrezik për Ballkanin Perëndimor. Unë shoh vetëm ndërhyrje vëllazërore për stabilitet dhe paqe.
WamS: Kreditë kineze pothuajse e çuan vendin fqinj, Malin e Zi, drejt falimentimit shtetëror.
Rama: Në Shqipëri ne nuk e kemi këtë problem. Marrëdhënia jonë me Pekinin është më e distancuar. Sepse ne kemi pasur një lidhje të ngushtë gjatë fazës më të keqe, gjatë Revolucionit Kulturor. Por sot unë e admiroj Kinën. Zellin, meritokracinë. Evropa nuk duhet të izolohet, por duhet të rifitojë aftësinë për të pasur kontakte me të gjithë.
WamS: Të kthehemi te vrima në Evropë – cili është tani rreziku?
Rama: Një bark i hapur është i keq. Kërcënojnë infeksionet, plagët, kalbëzimi. Rusia është një virus. Islami radikal është një virus. Kriminaliteti është një virus. Presidentja e Komisionit, Ursula von der Leyen, ka shtatë fëmijë. Ne jemi gjithashtu shtatë – shtatë shtete që duan të hyjnë në BE. A është më mirë që fëmijët të rriten brenda familjes apo të lihen jashtë derisa të rriten?
Natyrisht, një fëmijë në tryezë ka më pak të drejta. Ai nuk mund të kërkojë gjithçka. Por atje jashtë rreziqet janë të mëdha. Njëri fëmijë miqësohet me gangsterë rusë. Tjetri bëhet i varur nga lodrat kineze. I treti zbulon ekstremizmin dhe e hedh lagjen në erë.
WELT AM SONNTAG: Në Shqipëri korrupsioni mbetet ende një problem. Drejtuesja e shërbimit sekret është arrestuar, ndërsa ka edhe shumë raste të tjera hetimesh dhe dënimesh. Çfarë po bëni kundër kësaj?
Edi Rama: Shqipëria ishte një vend ku korrupsioni ishte sistemi. Sot Shqipëria është një vend ku sistemi lufton kundër korrupsionit. Jemi në fazën përfundimtare të pastrimit të vendit.
WELT AM SONNTAG: Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit, SPAK, nën mbikëqyrjen e SHBA-së dhe BE-së, po vepron ashpër ndaj zyrtarëve të rangut të lartë. A funksionon?
Edi Rama: Pjesërisht është e dhimbshme. Jo të gjitha procedurat, sipas mendimit tim, përputhen me standardet europiane. Shqipëria ka normën më të lartë të të burgosurve në paraburgim në kontinent. Por ky është pjesë e një procesi të ashpër dhe të pashmangshëm. Ne duhet të marrim vlerësim për këtë.
WELT AM SONNTAG: Ka zëra që kërkojnë prej jush përgjegjësi politike, duke pasur parasysh arrestimet dhe dënimet e personave në rrethin tuaj…
Edi Rama: Para se të merrja detyrën, që nga viti 1912, kur u themelua shteti ynë, asnjë ministër në Shqipëri nuk kishte dalë ndonjëherë përpara një prokurori të pavarur. Jam krenar që vendi ynë tani është në gjendje t’i mbajë njerëzit përgjegjës, kudo që ndodhen. Kjo është përgjegjësia ime politike.
WELT AM SONNTAG: Por duket se mungon besimi. Prej muajsh qytetarët protestojnë përpara selisë suaj të qeverisë. Shkak ishte një projekt i planifikuar investimi për një resort luksoz nga Jared Kushner, dhëndri i presidentit amerikan. Protestuesit ju akuzojnë se po e shisni Shqipërinë.
Edi Rama: Jetojmë në një botë ku gjithmonë dikush është i revoltuar. Çdo demokraci vuan nga kjo. Protestuesit kanë shqetësime që janë tërësisht të ligjshme dhe këtë nuk e mohoj. Por ata nxiten nga gënjeshtra dhe teoritë konspirative.
WELT AM SONNTAG: Në këtë projekt bëhet fjalë për katër miliardë dollarë, një shumë gjigante. Ju, përmes kontakteve tuaja me presidentin amerikan, keni luajtur një rol të rëndësishëm në këtë çështje. Ku e vendosni kufirin mes diplomacisë ekonomike dhe një sistemi që varet shumë nga marrëdhëniet tuaja personale?
Edi Rama: Edhe ju jeni viktimë e një narrative që përsëritet vazhdimisht. Kur filloi e gjithë kjo, Trump nuk ishte më në detyrë; ai mund të kishte përfunduar në burg ose të ishte kthyer në Shtëpinë e Bardhë. Për më tepër, ende nuk ka një kontratë përfundimtare – jemi ende duke negociuar. Edhe vlerësimi i ndikimit në mjedis është ende në proces.
Në fakt, bëhet fjalë për dy projekte të ndara. Njëri ndodhet në një ishull që është pronë publike. Vetëm tetë për qind e këtij ishulli mund të ndërtohet dhe ishulli mbetet publik. Tjetri ndodhet në një gadishull që është në pronësi private.
Nëse do të sillnit kapital të huaj në Gjermani, a do të thoshit se Gjermania po shitet? A do të thoshit: Gjermania u përket gjermanëve? Unë përfaqësoj interesat e vendit tim dhe do të vazhdoj.
WELT AM SONNTAG: Pse atëherë projekti po kritikohet ndërkombëtarisht?
Edi Rama: Është hija e gjatë e Donald Trumpit, e cila ka sjellë këtu të gjitha mediat e botës dhe të gjithë të majtët. Unë u kam thënë miqve të mi demokratë në Amerikë: Nëse nuk mundeni ta mundni Trumpin në Amerikë, mos ejani në Shqipëri për t’u hakmarrë. Kjo nuk është e drejtë.
