Kriza në Groenlandë, e cila kërcënon vetë ekzistencën e NATO-s , mund të shihet si një mundësi për Evropën për t’i rezistuar kërkesave gjithnjë në rritje të Presidentit Amerikan.
Udhëheqësit evropianë deri më tani i janë “nënshtruar” gjithçkaje që Donald Trump ka kërkuar vitin e fundit, duke nisur rritja e shpenzimeve të mbrojtjes së NATO-s në 5% të PBB-së, tërheqja e mbështetjes amerikane nga Ukraina si pjesë e një procesi paqeje që duket se favorizon Rusinë, ndërsa reagimi i tyre ndaj arrestimit të Maduros ka qenë i vakët.
Në një analizë nga “The Guardian”, që i paraprin lëvizjes së Trump për të vendosur tarifa ndaj vendeve që nuk pajtohen me blerjen e Grenlandës nga SHBA-ja, ajo shqyrton pse evropianët po i nënshtrohen presidentit amerikan, pa asnjë rezistencë, megjithëse tani deklarojnë se do të përgjigjen “të koordinuar dhe me forcë”. Edhe kjo mbetet për t’u parë nw vijim.
“Kur bëhet fjalë për Groenlandën, evropianët kanë gjetur një kufi që duan vërtet ta respektojnë ”, tha Kristine Berzina, një bashkëpunëtore e lartë në Fondin Gjerman Marshall për mbrojtjen e SHBA-së dhe sigurinë transatlantike.
“Çdo gjë tjetër është negociuar… por situata e Groenlandës është e ndryshme, sepse ka të bëjë me çështjen e sovranitetit dhe çështjen nëse Evropa është e aftë të mbrojë veten në aspektin e territorit dhe të drejtave të saj. Megjithatë, Evropa ishte në një “disavantazh diplomatik” për shkak të varësisë së saj nga SHBA-ja për çështjet e sigurisë. Fatkeqësisht, Evropa nuk është në një pozicion për të kundërshtuar fuqishëm, sepse nëse Evropa do të hapte mosmarrëveshjen mbi tregtinë, jam i sigurt se SHBA-të do të reagonin në të njëjtën mënyrë ose edhe më shumë. Në fund të fundit, Evropa ende ka nevojë për SHBA-në”, tha ish-kryeministri letonez Krišjanis Kariņš.
Ndwrkohw presioni mbi zyrtarët danezë dhe gronlandezë ishte i jashtëzakonshëm.
Interesi i Trump për blerjen e ishullit është rritur që kur miku i tij Ronald Lauder, trashëgimtar i kompanisë së kozmetikës Estée Lauder, ia sugjeroi për herë të parë në vitin 2019.
Shtëpia e Bardhë ka thënë se shqetësimi i tij kryesor është siguria kombëtare, por Trump ka pranuar se edhe egoja e tij luan një rol.
Javën e kaluar ai i tha New York Times se zotërimi i Grenlandës është “ajo që e konsideroj psikologjikisht thelbësore për suksesin”.
Të tjerë në administratën e tij, veçanërisht Vance e kanë parë “fiksimin” me Groenlandën si një mundësi për të filluar një mosmarrëveshje tjetër me aleatët evropianë, dhe diplomatët evropianë e panë vendimin e tij për t’u bashkuar me negociatat si një shenjë negative.
Evropa është përpjekur të minojë argumentin e administratës Trump se Groenlanda nuk është e mbrojtur në mënyrë adekuate nga një sulm i mundshëm nga Rusia ose Kina, duke dërguar një forcë të kufizuar ushtarake nga Franca, Gjermania, Suedia, Norvegjia, Finlanda, Holanda dhe Mbretëria e Bashkuar.
Përveç misioneve ushtarake, vëzhguesit kanë shumë ide se si BE-ja mund të mbrojë sovranitetin danez mbi Groenlandën dhe të përparojë interesat evropiane.
Propozimet më të buta përfshijnë thirrjen e një samiti ndërkombëtar për sigurinë në Arktik në Nuuk, të bashkëorganizuar nga Danimarka dhe Groenlanda, së bashku me BE-në dhe vendet jo-anëtare të BE-së si Mbretëria e Bashkuar, Kanadaja, Norvegjia dhe SHBA-ja.
Në skenarët më radikalë, pezullimi i votimit të Parlamentit Evropian për të ratifikuar marrëveshjen tregtare BE-SHBA të arritur vitin e kaluar.
Megjithatë, një veprim i tillë nuk ka gjasa të fitojë mbështetjen e shumicës në parlamentin e krahut të djathtë, ku shumë eurodeputetë janë të kujdesshëm të mos krijojnë armiqësi Shtëpinë e Bardhë.
Trump mbetet i vendosur të marrë përsipër Groenlandën, ndërsa zyrtarët e BE-së vazhdojnë të jenë diplomatikë.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e përshkroi SHBA-në si një aleat dhe partner gjatë diskutimit mbi situatën në Groenlandë.
Ajo shpjegoi gjithashtu se si BE-ja po kërkon të forcojë mbështetjen e saj për ishullin, duke përmendur krijimin e një zyre në Nuuk dhe propozimin për të dyfishuar ndihmën financiare të BE-së.
“Groenlanda mund të mbështetet tek ne, politikisht, ekonomikisht dhe financiarisht”, u tha ajo gazetarëve.
