Protestat e “Revolucionit Flamingo” në Shqipëri kanë tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare. Media prestigjioze IntelliNews i ka kushtuar një artikull të gjerë demonstratës së 41-të radhazi në Tiranë, duke theksuar se lëvizja ka evoluar nga një kauzë mjedisore në një revoltë të gjerë qytetare kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama dhe klasës politike në vend.
Në shkrim, IntelliNews raporton se mijëra shqiptarë marshuan në qendër të Tiranës duke kërkuar dorëheqjen e Edi Ramës, krijimin e një qeverie teknike dhe largimin e establishmentit politik. Media citon edhe zërat e protestuesve, ku një prej tyre deklaron se është në shesh sepse “kryeministri e ka shitur vendin tonë”, ndërsa një tjetër, e ardhur nga diaspora, shprehet se protesta është “hapi i parë në drejtimin e duhur” për një të ardhme më të mirë.
Sipas IntelliNews, lëvizja që nisi në fund të majit në mbrojtje të zonës së mbrojtur të Zvërnecit është shndërruar tashmë në një protestë kombëtare kundër korrupsionit, keqqeverisjes dhe pabarazisë ekonomike, duke tërhequr gjithashtu vëmendjen e institucioneve dhe eurodeputetëve evropianë.
Mijëra shqiptarë marshuan në mbrëmjen e 10 korrikut për të 41-ën ditë radhazi në qendër të Tiranës, duke kërkuar dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe largimin e të gjithë establishmentit politik. Lëvizja protestuese, e cila nisi si një reagim kundër një projekti turistik në zonën e mbrojtur të Zvërnecit, tashmë është shndërruar në një protestë të gjerë kundër korrupsionit, keqqeverisjes dhe pabarazisë ekonomike.
Protestuesit u mblodhën pak pas orës 19:00 në Sheshin Skënderbej, të pajisur me flamuj kombëtarë dhe pankarta, dhe marshuan drejt Kryeministrisë. Aty pati fjalime, muzikë, daulle, bilbila dhe thirrje proteste për më shumë se dy orë, përpara se marshimi të vazhdonte në rrugët e kryeqytetit. Ashtu si në javët e fundit, protestuesit kërkuan dorëheqjen e qeverisë Rama, krijimin e një qeverie teknike dhe zëvendësimin e asaj që ata e quajnë “klasa e vjetër politike”.
Ndër sloganet më të dëgjuara ishin “Revolucion!” dhe “Rama në burg, Berisha në burg!”, duke treguar pakënaqësinë jo vetëm ndaj qeverisë, por edhe ndaj opozitës tradicionale. Shumë prej pjesëmarrësve marrin pjesë çdo mbrëmje në protestë, ndërsa të tjerë bashkohen sa herë kanë mundësi, me pjesëmarrjen që shtohet ndjeshëm gjatë fundjavave.
“Jam këtu sepse kryeministri ynë e ka shitur vendin,” tha një protestuese për IntelliNews, ndërsa turma po mblidhej në Sheshin Skënderbej. Një anëtare e diasporës shqiptare tha se ishte kthyer nga Firence së bashku me vajzën e saj për t’iu bashkuar protestës. “Ky është hapi i parë dhe më i rëndësishmi është se po ecim në drejtimin e duhur. Besoj se gjërat do të ndryshojnë për vajzat tona, nëse jo për ne,” u shpreh ajo.
Protestues të tjerë theksuan se demonstratat kanë qenë paqësore, duke fajësuar një numër të vogël provokatorësh të paguar për incidentet sporadike. Ata vunë në dukje gjithashtu bashkimin e njerëzve të besimeve dhe moshave të ndryshme. Pranë vendit të protestës ishin vendosur edhe fletë vizatimi dhe lapsa me ngjyra për fëmijët.
Nga Zvërneci në një lëvizje kombëtare
Protestat, të cilat organizatorët i kanë pagëzuar si “Revolucioni Flamingo”, nisën më 30 maj pranë fshatit Zvërnec, pasi aktivistët mjedisorë u përpoqën të ndalonin punimet për një projekt turistik luksoz pranë lagunës Vjosë-Nartë, një nga ekosistemet bregdetare më të rëndësishme të Mesdheut dhe habitat i qindra llojeve të shpendëve, përfshirë flamingot. Projekti është lidhur me Jared Kushner, dhëndrin e Presidentit amerikan Donald Trump, përmes kompanisë së tij investuese Affinity Partners.
Pas përplasjes së parë mes protestuesve dhe rojeve private në Zvërnec, demonstratat u përhapën në Tiranë, Vlorë, Durrës, Korçë dhe qytete të tjera, ndërsa diaspora shqiptare organizoi protesta solidariteti jashtë vendit. Ajo që nisi si kundërshtim ndaj një projekti të vetëm është shndërruar në një lëvizje më të gjerë kundër korrupsionit, degradimit të mjedisit, pabarazisë ekonomike dhe keqqeverisjes.
“Revolucioni i flamingove është bërë revolucioni i shqiponjave”
Aktivisti mjedisor dhe guida turistike Arben Kola, i cili prej më shumë se një dekade angazhohet për mbrojtjen e natyrës dhe luftën kundër korrupsionit, tha se lëvizja është zgjeruar shumë përtej kauzës fillestare. “Fillimisht nisi për flamingot, lagunën, Zvërnecin dhe ishullin e Sazanit. Por pas pak ditësh u bë e qartë se njerëzit nuk ishin në rrugë vetëm për lagunën dhe flamingot. Ata ishin kundër korrupsionit.”. “Revolucioni i flamingove është bërë revolucioni i shqiponjave. Flamingot na mësojnë të fluturojmë së bashku, ndërsa shqiponjat na mësojnë të mbrojmë Shqipërinë, sepse fluturojnë shumë lart.”
Sipas Kolës, protesta ka arritur tashmë një sukses të rëndësishëm duke tërhequr vëmendjen ndërkombëtare, por edhe duke ndryshuar klimën psikologjike brenda vendit.
“Ajo që kemi arritur është se shumë njerëz e kanë mposhtur frikën. Frika ishte trashëguar nga komunizmi dhe më pas u rikthye nga ajo që unë e quaj shteti neo-komunist oligarkik ose narkoshtet. Tani njerëzit nuk kanë më frikë.”. Ai shtoi se prania e grave dhe fëmijëve në protesta është dëshmi e vendosmërisë për të ruajtur karakterin paqësor të lëvizjes.
Vëmendje në rritje nga Evropa
Protestat kanë tërhequr edhe vëmendjen e institucioneve evropiane. Gjatë një seminari online më 6 korrik, organizata mjedisore dhe eurodeputetë argumentuan se projekti në peizazhin e mbrojtur Vjosë-Nartë mund të krijojë një precedent të rrezikshëm për ndërtime në zonat e mbrojtura të Shqipërisë. Çështja lidhet drejtpërdrejt edhe me procesin e integrimit evropian të Shqipërisë, pasi mbrojtja e mjedisit përfshihet në Kapitullin 27 të negociatave të anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Pakënaqësia publike u shtua më tej më 10 korrik, pas vendimit të qeverisë për të akorduar rreth 4 milionë euro në mbështetje të koncertit të reperit Kanye West në Tiranë. Kritikët argumentojnë se këto fonde duhet të përdoreshin për shërbime publike dhe nevoja të tjera urgjente, ndërsa qeveria mbron vendimin duke thënë se eventi do të promovojë turizmin dhe do të forcojë industrinë e eventeve në Shqipëri.
