Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi të hënën rikthimin e bllokadës detare mbi portet iraniane, duke thënë se Uashingtoni do të vendoste tarifa të larta për anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, ndërsa luftimet u ndezën përsëri mbi këtë rrugë ujore jetësore.
Në një kundërpërgjigje ndaj Trump, komanda ushtarake e Iranit këmbënguli se nuk do të lejonte SHBA-në të “ndërhynte” në kanalin kryesor të naftës dhe gazit, ndërsa paralajmëroi gjithashtu fqinjët e saj të Gjirit – të cilët kanë mbajtur barrën e sulmeve të Teheranit – kundër bashkëpunimit me Uashingtonin.
Pretendimet konkurruese erdhën ndërsa të dyja palët shkëmbyen sulme të një shkalle të paparë që nga një armëpushim i prillit. Ushtria amerikane tha se goditi dhjetëra objektiva të hënën, ndërsa Garda Revolucionare e Iranit njoftoi sulme të reja në përgjigje të Bahreinit, Jordanisë, Kuvajtit dhe Omanit.
Ngushtica e Hormuzit nuk ishte problem përpara se të shpërthente lufta me Iranin në shkurt, dhe kalimi nëpër të ishte i lirë.
Megjithatë, Teherani më pas bllokoi rrugën ujore dhe tani e sheh atë si një levë thelbësore mbi Uashingtonin.
SHBA-të e kanë kundërshtuar me forcë dëshirën e Teheranit për të vendosur taksa në ngushticë, gjë që ligji ndërkombëtar në përgjithësi e ndalon, por të hënën, Trump e ndryshoi skenarin dhe deklaroi se vetë Uashingtoni do të mblidhte tarifat.
Në një postim në faqen e tij të Truth Social, Trump deklaroi se SHBA-të do të “njiheshin si ‘Roja e Ngushticës së Hormuzit'” dhe “do të rimbursoheshin, me një normë prej 20% për të gjitha ngarkesat e transportuara, për çdo kosto të nevojshme për të kryer punën e ofrimit të sigurisë në këtë pjesë shumë të paqëndrueshme të botës”.
Ndërsa portet e Iranit do të bllokoheshin përsëri, tha ai, “të gjitha vendet e tjera do të kenë përdorim të drejtë dhe të hapur të ngushticës”.
Zëdhënësi i komandës qendrore ushtarake Khatam Al-Anbiya të Iranit, megjithatë, këmbënguli se Teherani “në asnjë rrethanë nuk do të lejojë… Shtetet e Bashkuara të ndërhyjnë në menaxhimin” e rrugës ujore strategjike.
Marrëveshja kornizë ‘në krizë’
Pavarësisht se javën e kaluar deklaroi se armëpushimi me Iranin kishte “mbaruar”, Trump ka thënë se negociatat që synojnë gjetjen e një zgjidhjeje të përhershme do të vazhdojnë.
Ai i tha Fox News se pati orë të tëra bisedimesh të dielën, por akuzoi negociatorët iranianë se po tërhiqeshin nga marrëveshja e tyre.
Zëdhënësi i ministrisë së jashtme të Iranit, Esmaeil Baqaei, tha më herët të hënën se marrëveshja kornizë e qershorit, e cila formoi bazën për negociatat dhe hoqi bllokadën amerikane, ishte “në krizë”.
Bllokada e mëparshme, e cila zgjati nga prilli deri në qershor, ndërpreu eksportet iraniane të naftës dhe kërcënoi një mbyllje të dëmshme të industrisë.
Baqaei tha se Irani do të injoronte detyrimet e tij sipas marrëveshjes nëse SHBA-të do të bënin të njëjtën gjë, por megjithatë shtoi se Teherani po vazhdonte bisedimet me ndërmjetës nga Katari, Pakistani dhe Omani në një përpjekje për të parandaluar përshkallëzimin e mëtejshëm.
Armiqësitë e javës së kaluar janë përqendruar në rrugën kritike të tregtisë së energjisë, të cilën Garda e Iranit e quan “të mbyllur”.
Të hënën, zëdhënësi i IRGC-së, Hossein Mohebi, akuzoi Uashingtonin për rrezikimin e furnizimeve globale me naftë dhe gaz duke ndërhyrë në ngushticë, duke thënë se “duhet të mbahet përgjegjës” ndërsa këmbënguli në sovranitetin e Teheranit mbi Hormuzin.
Mes luftimeve, ndërmjetësit janë përpjekur të shpëtojnë një zgjidhje diplomatike për luftën.
Pakistani, një nga dy ndërmjetësit kryesorë në negociata së bashku me Katarin, shprehu “shqetësim të thellë për përshkallëzimin e tensioneve rajonale”, sipas zyrës së tij të jashtme.
