Me ardhjen e stinës së vjeshtës dhe uljen e menjëhershme të temperaturave, një nga shqetësimet më të shpeshta shëndetësore që prek një pjesë të madhe të popullsisë është rritja e dhimbjeve në kocka, artikulacione dhe muskuj.
Në një intervistë për emisionin “Fundjavë” në News 24, doktoresha e njohur Aurora Dollenberg sqaron mekanizmat fiziologjikë prapa këtij fenomeni, duke theksuar se ndryshimi i temperaturës shkakton një reagim të menjëhershëm kontraktues te muskujt dhe artikulacionet për të mbrojtur trupin nga humbja e nxehtësisë. Ky ngurtësim dhe tkurrje e muskujve krijon tension mbi kockat dhe nyjet, duke bërë që shprehja popullore “e ndiej shiun në kocka” të ketë një bazë të fortë shkencore.
Dhimbjet e kockave nuk janë më një shqetësim ekskluziv i moshës së tretë, megjithëse mbeten më të theksuara te personat mbi 65 vjeç dhe veçanërisht te gratë pas menopauzës. Te kjo kategori, rënia e nivelit të estrogjenit përshpejton humbjen e densitetit kockor, duke çuar në osteoporozë dhe dobësim strukturoor. Megjithatë, Dr. Dollenberg nënvizon se vitet e fundit ka një rritje shqetësuese të ankesave te moshat e reja, mes 25 dhe 40 vjeç. Te të rinjtë, këto dhimbje lidhen kryesisht me sëmundjet autoimune, ku stresi kronik luan një rol përcaktues duke nxitur sistemin imunitar të sulmojë vetë artikulacionet dhe indet e trupit.
Edhe te fëmijët dhe adoleshentët po vërehen gjithnjë e më shumë probleme me sistemin lokomotor. Qëndrimi i gjatë para ekraneve, mungesa e aktivitetit fizik dhe përdorimi i gabuar i çantave të shkollës kanë sjellë një rritje të dukshme të deformimeve strukturore të shtyllës kurrizore, si skolioza dhe lordoza. Këto deformime shkaktojnë dhimbje kronike të shpinës dhe qafës që në moshë të re, duke kërkuar ndërhyrje të hershme me fizioterapi dhe korrigjim të stilit të jetesës.
Një nga faktorët kryesorë që përkeqëson shëndetin e kockave gjatë vjeshtës është rënia drastike e nivelit të Vitaminës D. Pavarësisht se Shqipëria është një vend me shumë ditë me diell, mënyra e jetesës në mjedise të mbyllura, lëvizja me makinë dhe djegiet e lëkurës gjatë verës pengojnë përthithjen adekuate të kësaj vitamine. Vitamina D funksionon si një hormon kyç që lehtëson përthithjen e kalciumit nga ushqimet dhe depozitimin e tij në kocka, prandaj mungesa e saj çon në zbutje dhe dobësim të sistemit skeletor.
Ekuilibri hormonal luan gjithashtu një rol themelor në këtë proces. Estrogjeni dhe progesteroni mbrojnë densitetin e kockave te gratë, ndërsa kortizoli, i njohur si hormoni i stresit, nxit shkatërrimin e indit kockor kur është në nivele të larta kronike. Balanca midis këtij grupi hormonesh garanton kocka të forta dhe artikulacione të shëndetshme në çdo etapë të jetës.
Ushqyerja mbetet një nga fushat ku bëhen gabimet më të mëdha ditore. Dr. Dollenberg paralajmëron se konsumimi i sheqerit në mëngjes vepron si një fermentues dhe nxitës inflamacioni në artikulacione. Po ashtu, turshitë dhe ushqimet me aciditet të lartë, megjithëse tradicionalisht të pëlqyera gjatë vjeshtës, rritin aciditetin në gjak dhe detyrojnë trupin të tërheqë kalciumin nga kockat për të neutralizuar këtë pH. Kafeja mund të konsumohet me moderim, ndërsa alkooli duhet të evitohet rreptësisht pasi dëmton drejtpërdrejt matricën kockore.
Për të parandaluar dhe menaxhuar dhimbjet e kockave, rekomandohet kryerja e ekzaminimit të densitetit kockor përmes skanimit DEXA dhe analizave të gjakut për të matur nivelin e Vitaminës D. Në dietën e përditshme duhet të përfshihen peshku i ujërave të ftohta, produktet e qumështit dhe perimet me gjethe jeshile, shoqëruar me ecje ditore në natyrë dhe ushtrime fizike të lehta për të mbajtur muskujt e tonifikuar.
