Në mesazhin e fundit që Lyudmyla Dubnytska mori nga bashkëshorti i saj, ai i tha asaj se me shumë gjasa do të kapej nga forcat ruse. Dy ditë më vonë, ajo e njohu trupin e tij në një video në rrjetet sociale të një grupi ushtarësh të vrarë ukrainas.
Partneri i saj, Andriy Dubnytsky, është midis qindra të burgosurve të luftës që Kievi thotë se ushtria ruse i ka ekzekutuar që kur nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë në vitin 2022.
Numri i saktë është i panjohur, dhe ndryshon sipas burimeve të ndryshme ukrainase dhe ndërkombëtare, por Kievi pretendon se ekzekutimet zbulojnë një politikë të qëllimshme nga Moska.
Dubnytsky ishte 25 vjeç kur u vra në shkurt të vitit 2024, ndërsa trupat ukrainase u tërhoqën nga Avdiivka, një epiqendër luftimesh në Ukrainën lindore, e pushtuar nga Rusia.
I plagosur gjatë një përpjekjeje për t’u tërhequr, ushtari nga brigada e 110-të qëndroi në pozicionin e tij me pesë shokë, katër prej të cilëve u plagosën gjithashtu. Pavarësisht situatës së rëndë, ata shpresonin të evakuoheshin.
Kur ai e telefonoi gruan e tij më 15 shkurt, “ai ishte jashtëzakonisht nervoz dhe po qante”, tha Dubnytska, 27 vjeç, për agjencinë e lajmeve AFP.
Për të mbajtur lart moralin, çifti u zotua të kishte një djalë kur të ribashkoheshin, një vëlla/motër për vajzën e tyre të vogël.
Disa orë më vonë, ai i dërgoi asaj një mesazh duke i thënë se ndoshta do të kapeshin. Pastaj, ai pushoi së përgjigjuri.
Një video e publikuar nga mediat ukrainase zbulon se çfarë ka të ngjarë të ketë ndodhur më pas: bashkëluftëtari i tij Ivan Zhytnyk po telefononte me video një të afërm kur një ushtar rus e urdhëroi të linte armët.
Dy ditë më vonë, Lyudmyla pa një video në mediat sociale ruse të pesë trupave të shtrirë në një pellg të ngrirë, të njollosur me gjak.
Ajo njohu tatuazhin e një kryqi në duart e njërit prej burrave: të burrit të saj.
Brigada e 110-të konfirmoi se disa trupa, përfshirë Dubnytsky dhe Zhytnyk, ishin vrarë, duke akuzuar forcat ruse për shkelje të një marrëveshjeje për evakuimin e tyre.
Prokurorët ukrainas hapën një hetim për “të shtënat me armë ndaj të burgosurve të luftës ukrainas të paarmatosur”.
Incidenti nuk është i izoluar.
Disa zyrtarë ukrainas i thanë AFP-së se trupat ruse rritën shkallën e “ekzekutimeve” duke filluar nga viti 2023.
“Kjo rrjedh nga një politikë ruse që në mënyrë efektive ka inkurajuar dhe mundësuar krime të tilla, me komandantët që më pas kanë lëshuar urdhra për këtë qëllim”, tha Andriy Atamantchuk, një zyrtar në Zyrën e Prokurorit të Përgjithshëm të Ukrainës që mbikëqyr çështjen e ekzekutimeve të të burgosurve të luftës.
Akuzat janë hedhur poshtë nga Moska.
Një raport i OKB-së muajin e kaluar përmendi 129 ekzekutime të verifikuara të të burgosurve të luftës ukrainas, me organizatën që dha alarmin vitin e kaluar për një “rritje të ndjeshme” të rasteve.
Deri më sot, Kievi ka hapur 116 hetime për vrasjen e 306 ushtarakëve ukrainas që nga viti 2022, tha Atamantchuk.
Ai theksoi se totali ka të ngjarë të jetë shumë më i lartë.
Një zyrtar i inteligjencës ukrainase i tha AFP-së se ata kanë gjurmuar “më shumë se 900 personel ushtarak” të vrarë në “më shumë se 340” incidente që nga viti 2022.
Duke folur në kushte anonimiteti, ata shtuan se kjo mund të përfaqësojë “midis 25 dhe 40 përqind” të rasteve të tilla.
Burimet thanë se një ndryshim në metodologji shpjegon ndryshimin në numra.
Zyra e prokurorit tha se mbështetet në “fakte të dokumentuara dhe të provuara”, ndërsa shërbimet e inteligjencës marrin “informacion më shpejt” nga njësitë e vijës së parë dhe burime të tjera.
Moska ka hedhur poshtë sistematikisht akuzat për krime lufte dhe nga ana tjetër akuzon Kievin për kryerjen e tyre.
Sipas Konventave të Gjenevës, ushtarët konsiderohen të burgosur lufte dhe u ofrohet një mbrojtje e tillë që nga momenti kur lëshojnë një dorëzim të qartë.
Sipas inteligjencës ukrainase, grupi paramilitar rus Wagner, i shpërbërë pas rebelimit të vitit 2023, luajti një rol në “vendosjen e tonit” për ekzekutimet me radhët e ish-të burgosurve të tij, shumë prej të cilëve të dënuar për krime të dhunshme.
Ukraina thotë se më shpesh viktimat qëllohen për vdekje.
Në vitin 2023, një video virale në mediat sociale tregonte një ushtar rus duke qëlluar një ushtar ukrainas pasi ai bërtiti “Lavdi Ukrainës”.
Hetuesit ukrainas kanë pohuar gjithashtu raste të vrasjeve jashtëzakonisht brutale, përfshirë prerje kokash, imazhe të të cilave kanë qarkulluar në mediat sociale ruse.
