Prestigjiozja gjermane Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung (FAS) i ka kushtuar një artikull të gjatë situatës politike dhe sociale në Shqipëri, duke e përshkruar vendin si të ndarë mes zhvillimit të shpejtë ekonomik dhe rritjes së pakënaqësisë qytetare ndaj projekteve të mëdha turistike të mbështetura nga qeveria e kryeministrit Edi Rama.
Sipas gazetës, Shqipëria po përjeton një nga lëvizjet më domethënëse të protestës të viteve të fundit. Demonstratat, të nisura në Tiranë dhe të udhëhequra kryesisht nga të rinj të Gjeneratës Z, janë organizuar nga ajo që protestuesit e quajnë “Lëvizja Flamingo”, një emër i frymëzuar nga flamingot që jetojnë në Lagunën e Nartës, zonë ku planifikohen investime të mëdha turistike.
Artikulli thekson se shkaku i menjëhershëm i protestave ishte shpallja e dy projekteve luksoze të mbështetura nga Jared Kushner, përmes kompanisë së investimeve Affinity Partners. Projektet në Gadishullin e Zvërnecit dhe në ishullin e Sazanit parashikojnë investime deri në 4 miliardë euro, me hotele me pesë yje, vila luksoze, marina dhe komplekse turistike.
Sipas FAS, tensionet u përshkallëzuan pasi protestuesit u përballën me personelin e sigurisë në një prej zonave ku parashikohen ndërtimet, ndërsa pamjet e incidentit u shpërndanë me shpejtësi në rrjetet sociale.
Gazeta e vendos këtë konflikt në kontekstin e transformimit të Shqipërisë pas rënies së komunizmit. Ajo kujton se vendi ishte për dekada një nga shtetet më të izoluara në botë, ndërsa sot është kthyer në një nga destinacionet turistike me rritjen më të shpejtë në Mesdhe. Numri i turistëve është trefishuar në dekadën e fundit dhe turizmi përbën rreth një të katërtën e ekonomisë shqiptare.
Megjithatë, sipas analizës, zhvillimi i shpejtë ka sjellë edhe pasoja të rëndësishme, si ndërtimet e pakontrolluara në bregdet, mbingarkesën e infrastrukturës, presionin mbi burimet ujore dhe dëmtimin e mjedisit.
Vëmendje e veçantë i kushtohet Lagunës së Nartës dhe lumit Vjosa.
Gazeta kujton se, megjithëse Vjosa u shpall park kombëtar në vitin 2023, ndryshimet e mëvonshme në legjislacion kanë lejuar zhvillimin e projekteve të konsideruara me rëndësi strategjike edhe në zona të mbrojtura, një zhvillim që, sipas organizatave mjedisore, dobëson mbrojtjen e natyrës.
Artikulli ndalet edhe te reagimi i Bashkimit Evropian. Sipas FAS, Parlamenti Evropian ka kërkuar pezullimin e miratimit të projekteve të reja në zonat e mbrojtura deri në harmonizimin e plotë të legjislacionit shqiptar me standardet mjedisore të BE-së.
Gazeta vëren se kjo çështje merr peshë të veçantë, pasi qeveria Rama e ka shpallur anëtarësimin e Shqipërisë në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030 si një nga objektivat e saj kryesore.
Në analizë trajtohet edhe klima politike në vend.
Gazeta përmend hetimet ndaj disa prej bashkëpunëtorëve më të afërt të kryeministrit Rama, përfshirë ish-zëvendëskryeministra dhe kryebashkiakun e Tiranës, Erion Veliaj, duke theksuar se, megjithëse Rama nuk përballet me akuza, hetimet kanë ushqyer perceptimin për korrupsion dhe patronazh politik.
Sipas artikullit, protestuesit nuk shfaqin besim as ndaj opozitës tradicionale, duke refuzuar si Partinë Socialiste, ashtu edhe Partinë Demokratike dhe duke kërkuar një transformim të thellë të sistemit politik.
Nga ana tjetër, kryeministri Edi Rama ka refuzuar kërkesat për dorëheqje, duke deklaruar se qeveritë ndryshohen me zgjedhje dhe jo përmes protestave. Ai ka mbrojtur projektet turistike, duke argumentuar se ato nuk kanë marrë ende miratimin përfundimtar dhe se investimet shumëmiliardëshe përbëjnë një mundësi të rëndësishme për zhvillimin e vendit.
Në përfundim, Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung ngre pyetjen nëse “Lëvizja Flamingo” do të shënojë fillimin e një zgjimi të ri politik në Shqipëri, apo nëse qeveria e Edi Ramës do të arrijë t’i rezistojë kësaj vale protestash.
Sipas gazetës gjermane, përballja përfaqëson një provë të rëndësishme për mënyrën se si Shqipëria do të balancojë zhvillimin ekonomik, mbrojtjen e mjedisit dhe standardet demokratike në vitet e ardhshme.
