Qeveritë evropiane të hënën hodhën poshtë një sugjerim nga Presidenti rus Vladimir Putin se ish-kancelari gjerman Gerhard Schroeder mund t’i përfaqësonte ato në bisedimet e mundshme të ardhshme me Moskën mbi sigurinë e kontinentit. Putin tha të shtunën se besonte se lufta në Ukrainë po i vinte fundi dhe se do të ishte i gatshëm të negocionte marrëveshje të reja sigurie për Evropën, me Schroederin si partnerin e tij të preferuar. Por ministrat e jashtëm të Bashkimit Evropian, të cilët morën pjesë në një takim në Bruksel, ishin skeptikë se Rusia ishte gati të përfundonte luftën dhe të negocionte sinqerisht për paqen dhe sigurinë për Evropën.
Ata hodhën poshtë çdo rol për Schroeder, i cili ka punuar për kompanitë shtetërore ruse dhe ka kultivuar një marrëdhënie të ngushtë me Putinin. “Është e qartë pse Putini dëshiron që ai të jetë personi – në mënyrë që në fakt … ai të ulet në të dyja anët e tryezës”, u tha gazetarëve shefja e politikës së jashtme të BE-së Kaja Kallas.
“Nëse i japim të drejtën Rusisë për të emëruar një negociator në emrin tonë… kjo nuk do të ishte shumë e mençur”, tha Kallas, një ish-kryeministre e Estonisë, një shtet baltik që drejtohej nga Moska si pjesë e Bashkimit Sovjetik.
E pyetur më vonë nëse mund të merrte pjesë personalisht në bisedime të tilla, Kallas tha: “Kur një politikane nuk e kritikon veten, zakonisht kritika mbetet e paprekur. Kështu që duhet të them se mendoj se mund të shihja përmes kurtheve që po paraqet Rusia.”
Ajo shtoi se nuk kishte asnjë shenjë se Rusia ishte e gatshme të angazhohej me mirëbesim dhe se evropianët së pari do të duhej të bien dakord për atë që donin nga çdo negociatë.
Ministri i Evropës i Gjermanisë, Gunther Krichbaum, tha se Schroeder, i cili ishte kancelar nga viti 1998 deri në vitin 2005, nuk kishte kredencialet për të qenë një “ndërmjetës i ndershëm”.
“Ai është, dhe sigurisht ka qenë, shumë i ndikuar nga zoti Putin”, tha Krichbaum.
Ministri i Jashtëm ukrainas Andrii Sybiha gjithashtu hodhi poshtë një rol për Schroeder. Por ai tha se Evropa mund të përfshihet në bisedime që do të ishin “plotësuese” të negociatave të udhëhequra nga SHBA-të për t’i dhënë fund luftës.
Sybiha nuk dha detaje se çfarë mund të përfshijë kjo, përtej thënies se mund të përqendrohet në “zgjidhjen e problemeve konkrete”.
Një burim i njohur me diskutimet tha se Sybiha u kishte propozuar homologëve të BE-së të ndërmjetësonin një marrëveshje midis Rusisë dhe Ukrainës për të ndaluar sulmet në aeroportet e njëra-tjetrës. Ideja, tha burimi, ishte të përqendroheshim në një qëllim të arritshëm, në vend të një zgjidhjeje gjithëpërfshirëse për t’i dhënë fund luftës.
BE-ja ka ndjekur një politikë izolimi të Rusisë që nga pushtimi i Ukrainës nga Moska në vitin 2022. Ajo ka vendosur sanksione dhe ka pasur pak kontakte politike dhe diplomatike të nivelit të lartë me Rusinë. Por, me bisedimet e udhëhequra nga SHBA-të për t’i dhënë fund konfliktit që kanë bërë pak përparim, ndërsa Uashingtoni përqendrohet në luftën në Iran, disa zyrtarë evropianë i kanë kërkuar BE-së të marrë në konsideratë diskutime të drejtpërdrejta me Moskën, ndoshta të udhëhequra nga një i dërguar special.
Presidenti i Këshillit Evropian, Antonio Costa, tha javën e kaluar se po bisedonte me udhëheqës të tjerë të BE-së “për t’u organizuar dhe për të identifikuar se çfarë na duhet” për të folur me Rusinë kur të vijë “momenti i duhur”.
Kallas dhe disa ministra thanë se BE-ja duhet së pari të rrisë presionin mbi Rusinë përpara se të shqyrtojë diskutimet ose të zgjedhë një përfaqësues.
“Nuk ka të bëjë me zgjedhjen e dikujt”, tha Ministri i Jashtëm lituanez, Kestutis Budrys. “Ne duhet të shkojmë te bazat dhe baza është të përgatisim mjetet tona për të ushtruar presion mbi Rusinë.”
Ministrja e Jashtme austriake Beate Meinl-Reisinger tha se ishte koha që BE-ja të përfshihej më aktivisht në bisedimet me Rusinë dhe të emëronte një ekip negociator.
“Por ne do ta vendosim këtë – nuk do ta vendosë Rusia”, tha ajo.
