Duke përdorur sulme të thella jo vetëm ushtarakisht, por edhe si mjet në negociata, Kievi tani po propozon një “armëpushim në aeroport” me Rusinë.
Propozimi vjen në një kohë kur sulmet me dronë ukrainasë me rreze të gjatë veprimi vazhdojnë të prishin trafikun ajror rus. Më 8 maj, një sulm ukrainas në rajonin Rostov të Rusisë dëmtoi një qendër rajonale të kontrollit të trafikut ajror që koordinonte fluturimet në të gjithë Rusinë jugore, duke ndikuar në operacionet në 13 aeroporte dhe duke prekur rreth 200 fluturime.
Ndërprerja ishte mjaftueshëm e rëndësishme saqë Presidenti rus Vladimir Putin e trajtoi publikisht atë po atë ditë.
“Do të diskutojmë disa çështje. E para dhe kryesore është ngjarja që ndodhi këtë mëngjes. Regjimi i Kievit kreu një tjetër akt terrorist”, tha Putin gjatë një takimi të Këshillit të Sigurisë pas sulmit.
Analistët thonë se incidenti mund t’i ketë dhënë Kremlinit stimuj më të fortë për të diskutuar mundësinë e një armëpushimi në aeroport.
“Reagimi i Putinit tregon se këto greva jo vetëm që krijojnë dëme të konsiderueshme financiare për linjat ajrore ruse, por gjithashtu ndikojnë drejtpërdrejt në miratimin publik të Kremlinit”, tha për Kyiv Independent Nazarii Barchuk, një analist në Qendrën Ukrainase për Siguri dhe Bashkëpunim.
Sipas Barchuk, hulumtimet e fundit sociologjike sugjerojnë se sulmet me dronë janë bërë një nga shqetësimet kryesore midis rusëve, krahas interesit në rritje për negociatat e paqes.
Megjithatë, pavarësisht propozimit dhe shenjave që Rusia mund të jetë e interesuar për të, pyetje të mëdha mbeten pa përgjigje.
Hapësira ajrore e Ukrainës ka mbetur e mbyllur që nga viti 2022. Mbetet e paqartë se çfarë do të përfshinte saktësisht një “armëpushim në aeroport”, si do të monitoroheshin shkeljet dhe nëse ekziston ndonjë mekanizëm për ta bërë një marrëveshje të tillë të zbatueshme.
Problemi qendror nuk është vetëm nëse Rusia do të binte dakord për një marrëveshje të tillë, por edhe nëse dikush do t’i besonte asaj mjaftueshëm për të rivendosur fluturimet civile, duke pasur parasysh se Kremlini ka shkelur vazhdimisht armëpushimet e shkurtra të mëparshme gjatë luftës.
“Nëse po flasim për aviacionin civil, atëherë kjo ka të bëjë me sigurimin. A do t’i mbulojnë siguruesit rreziqet gjatë kohës së luftës, edhe nëse Rusia premton të mos sulmojë?”, tha për gazetën Kyiv Independent, Oleksandr Merezhko, kryetar i komisionit parlamentar të punëve të jashtme të Ukrainës.
Merezhko tha se diskutimet e mëparshme rreth rihapjes së aeroporteve në Ukrainën perëndimore, veçanërisht në Lviv, ngecën pjesërisht sepse siguruesit nuk ishin të gatshëm të mbulonin rreziqet e operimit në një zonë lufte.
Aviacioni civil ngre gjithashtu pyetje verifikimi.
Si do të monitoroheshin shkeljet? Cila infrastrukturë do të kualifikohej si e mbrojtur? A do të përfshiheshin fluturimet e mallrave? Dhe çfarë mekanizmash mund ta pengonin Rusinë të pretendonte se ngarkesat civile kanë qëllime ushtarake?
“Do të doja të dëgjoja detaje specifike — mekanizma zbatimi, mekanizma monitorimi, por nuk i shoh ende”, tha Merezhko.
