Evropa ka “ndoshta gjashtë javë ose më shumë (me) karburant për avionë”, tha kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë të enjten në një intervistë të gjerë për Associated Press, duke paralajmëruar për anulime të mundshme të fluturimeve “së shpejti” nëse furnizimet me naftë mbeten të bllokuara nga lufta e Iranit.

Drejtori Ekzekutiv i IEA-s, Fatih Birol, përshkroi një pamje të trishtueshme të pasojave globale të asaj që ai e quajti “kriza më e madhe energjetike që kemi përballuar ndonjëherë”, që rrjedh nga kufizimi i naftës, gazit dhe furnizimeve të tjera jetësore përmes Ngushticës së Hormuzit.

“Në të kaluarën kishte një grup të quajtur ‘Ngushtica e Vështirë’. Tani është një ngushticë e tmerrshme dhe do të ketë pasoja të mëdha për ekonominë globale. Dhe sa më gjatë të shkojë, aq më keq do të jetë për rritjen ekonomike dhe inflacionin në të gjithë botën”, tha ai.

Ndikimi do të jetë “çmime më të larta të benzinës, çmime më të larta të gazit, çmime të larta të energjisë elektrike”, tha Birol për AP, duke folur në zyrën e tij në Paris me pamje nga Kulla Eiffel.

Dhimbja ekonomike do të ndihet në mënyrë të pabarabartë dhe “vendet që do të vuajnë më shumë nuk do të jenë ato zëri i të cilëve dëgjohet shumë. Do të jenë kryesisht vendet në zhvillim. Vendet më të varfra në Azi, në Afrikë dhe në Amerikën Latine”, tha ekonomisti dhe eksperti turk i energjisë, i cili ka udhëhequr IEA-n që nga viti 2015.

Por pa një zgjidhje të luftës së Iranit që rihap përgjithmonë Ngushticën e Hormuzit, “të gjithë do të vuajnë”, shtoi ai.

“Disa vende mund të jenë më të pasura se të tjerat. Disa vende mund të kenë më shumë energji se të tjerat, por asnjë vend, asnjë vend nuk është imun ndaj kësaj krize”, tha ai.

Pa rihapjen e rrugës ujore, disa produkte nafte mund të thahen, paralajmëroi ai.

Në Evropë, “mund t’ju them se së shpejti do të dëgjojmë lajmin se disa nga fluturimet nga qyteti A në qytetin B mund të anulohen si rezultat i mungesës së karburantit për avionë”, tha ai.

Birol foli kundër të ashtuquajturit sistem “kabinash pagese” që Irani ka aplikuar për disa anije, duke i lejuar ato të udhëtojnë nëpër ngushticë kundrejt një pagese. Ai tha se lejimi që ky sistem të bëhet më i përhershëm do të rrezikonte të krijonte një precedent që më pas mund të aplikohej në rrugë të tjera ujore, përfshirë Ngushticën jetike të Malakës në Azi.

“Nëse e ndryshojmë një herë, mund të jetë e vështirë ta rikthejmë”, tha ai. “Do të jetë e vështirë të kemi një sistem pagese këtu, të aplikuar këtu, por jo atje”.

“Do të doja të shihja që nafta të rrjedhë pa kushte nga pika A në pikën B”, tha ai.

Birol tha se më shumë se 110 cisterna të ngarkuara me naftë dhe më shumë se 15 transportues të ngarkuar me gaz natyror të lëngshëm po presin në Gjirin Arabik dhe mund të ndihmojnë në lehtësimin e krizës energjitike nëse mund të kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit.

“Por kjo nuk është e mjaftueshme”, shtoi ai.

Edhe me një marrëveshje paqeje, sulmet në objektet e energjisë do të thotë se mund të duhen shumë muaj para se të rikthehen nivelet e prodhimit para luftës, tha ai.

“Mbi 80 asete kyçe në rajon janë dëmtuar. Dhe nga këto 80, më shumë se një e treta janë dëmtuar rëndë ose shumë rëndë”, tha ai.

“Do të jetë jashtëzakonisht optimiste të besohet se kjo do të ndodhë shumë shpejt”, tha Birol. “Do të duhen gradualisht, gradualisht, deri në dy vjet për t’u rikthyer aty ku ishim para luftës.”