Ukraina përballet me një mungesë prej rreth 27 miliardë dollarësh në buxhetin e mbrojtjes deri në fund të vitit 2026, një situatë që ka alarmuar aleatët evropianë. Shifra iu paraqit më 24 gusht zyrtarëve evropianë dhe aleatëve në Kiev nga presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky, ndërsa më pas u konfirmua edhe zyrtarisht nga autoritetet ukrainase.

Boshllëku financiar vjen në një moment kritik për Kievin, pasi mbështetja amerikane është ulur ndjeshëm dhe administrata e Donald Trump po kërkon që Evropa të marrë përsipër një pjesë më të madhe të kostos së luftës. Ndërkohë, Rusia po shton prodhimin e raketave dhe dronëve, ndërsa Ukraina ka nevojë urgjente për më shumë sisteme të mbrojtjes ajrore, municione dhe financim për ushtrinë.

Vetëm gjatë muajve janar-korrik 2026, Ukraina shpenzoi rreth 37 miliardë dollarë për sigurinë dhe mbrojtjen, gati 20% më shumë se në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Shpenzimet për mbrojtjen përbënin mbi 63% të shpenzimeve të përgjithshme të buxhetit të shtetit.

Në të njëjtën kohë, të ardhurat buxhetore kanë nisur të bien. Sulmet ruse ndaj industrisë, infrastrukturës energjetike dhe korridorit të eksportit në Detin e Zi po dëmtojnë jo vetëm kapacitetet ushtarake dhe ekonomike të Ukrainës, por edhe burimet me të cilat financohet lufta.

Evropa nën presion

Bashkimi Evropian ka miratuar një paketë kredie prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën për vitet 2026 dhe 2027. Rreth 60 miliardë euro janë parashikuar për mbrojtjen, ndërsa 30 miliardë për funksionimin e shtetit dhe mbështetjen fiskale.

Zelensky po kërkon që një pjesë e fondeve të parashikuara për vitin 2027 të vihet në dispozicion që gjatë vitit 2026, për të mbuluar nevojat urgjente. Megjithatë, kjo do të nënkuptonte përdorimin sot të fondeve që ishin planifikuar për vitin e ardhshëm, ndërsa askush nuk mund të garantojë se lufta do të ketë përfunduar deri atëherë.

Për qeveritë evropiane, kërkesa prej 27 miliardë dollarësh është politikisht e vështirë, pasi ato duhet të justifikojnë para parlamenteve dhe qytetarëve të tyre rritjen e ndihmës për Ukrainën në një kohë kur përballen edhe me shpenzime të larta të mbrojtjes dhe kosto të jetesës.

Në tryezë asetet ruse

Një tjetër mundësi që po rikthehet në diskutim është përdorimi i rreth 210 miliardë eurove të aseteve ruse të ngrira në Bashkimin Evropian. Deri tani, BE-ja ka përdorur kryesisht fitimet e krijuara nga këto asete, ndërsa Ukraina kërkon që fondet të përdoren në mënyrë më të drejtpërdrejtë për financimin e mbrojtjes.

Megjithatë, ideja për përdorimin e vetë kapitalit rus përballet me pengesa ligjore dhe politike, veçanërisht në Belgjikë, ku ndodhet pjesa më e madhe e këtyre rezervave.

Për Ukrainën, problemi financiar po bëhet gjithnjë e më urgjent. Lufta kërkon më shumë raketa interceptuese, dronë, municione dhe pagesa për qindra mijëra ushtarë, ndërsa financimi amerikan është tkurrur dhe Evropa po përballet me një faturë gjithnjë e më të madhe.