Të paktën 400 persona janë vrarë në një sulm ajror pakistanez në një qendër rehabilitimi nga droga në Kabul të Afganistanit , tha qeveria talebane. Ekipet e shpëtimit nxorën trupa nga rrënojat e qendrës për orë të tëra pas sulmit më vdekjeprurës në luftën midis dy vendeve, e cila tani është në javën e tretë.
Pakistani hodhi poshtë akuzat se e kishte shënjestruar qëllimisht qendrën dhe tha se kishte bombarduar “objektet e mbështetjes teknike dhe objektet e magazinimit të municioneve në dy lokacione në Kabul”.
Dëshmitë në median ndërkombëtare janë zbuluese të asaj që ndodhi. Sipas Guardian , viktimat u dogjën në shtretërit e tyre dhe u shtypën nga muret që shembën.
Shoferi i ambulancës Haji Fahim tha se mbërriti në qendër dhe gjeti “gjithçka duke u djegur, njerëz duke u djegur”. “Herët këtë mëngjes më telefonuan përsëri dhe më thanë të kthehesha sepse kishte ende trupa nën rrënoja”, i tha ai Reuters.
“I gjithë vendi ishte në flakë. Ishte si dita e gjykimit”, tha Ahmad, 50 vjeç. “Miqtë e mi po digjeshin në zjarr dhe nuk mundëm t’i shpëtonim të gjithë”, tha ai.
Ndërsa disa ndërtesa mbetën në këmbë, pjesa më e madhe e kompleksit u shndërrua në rrënoja. Krevatet marinari dolën të ekspozuara pas shembjes, me batanije, dyshekë dhe këpucë të shpërndara kudo. Pacientët e mbijetuar, të veshur uniformisht me rroba jeshile dhe me koka të rruara, ishin ulur në një oborr.
Zëdhënësi i Ministrisë së Brendshme Afgane, Abdul Matin Qani, tha se 408 persona ishin vrarë dhe 265 të plagosur. Autoritetet nuk dhanë detaje se si i numëruan të vdekurit, megjithëse shumë rrëfime sugjerojnë se ishte një ngjarje me viktima masive, sipas Guardian.
Omid Stanikzai, 31 vjeç, një roje sigurie në qendrën e rehabilitimit nga droga, i tha AFP-së se dëgjoi zhurmën e një avioni luftarak që patrullonte të hënën në mbrëmje dhe më pas forcat afgane qëlluan në ajër. Më vonë, “avioni hodhi bomba dhe shpërtheu një zjarr”, tha ai.
Këshilli Norvegjez për Refugjatët, një OJQ humanitare, tha se stafi i tij kishte parë një numër të madh viktimash. “Ne vizituam spitalin që trajton të varurit nga droga në Kabul këtë mëngjes dhe gjetëm qindra civilë të vdekur dhe të plagosur.”
Yousaf Rahim, një pacient, tha se të gjithë ishin brenda reparteve kur ndodhi shpërthimi. “Shtrati im ishte në cep dhe unë u plagosa në këmbë dhe kofshë. Ishte një skenë e tmerrshme. Pacientët po binin nga shtretërit e tyre, duke bërtitur dhe duke vrapuar ndërsa zjarri dhe tymi mbushnin repartet dhe dhomat”, tha ai.
“Tymi dhe pluhuri i dendur u përhapën në të gjithë qendrën”, shtoi ai. “Shumë njerëz ishin shtrirë përtokë. Dhjetëra vdiqën menjëherë dhe të plagosurit rëndë po lypnin ndihmë. Nuk dija çfarë të bëja. Shkelja mbi trupa të vdekur dhe arrita të dilja”, tha ai.
Mohammad Mian, një punonjës në qendër, tha se shumë të rinj që po i nënshtroheshin trajtimit jetonin në kontejnerë të mëdhenj brenda kompleksit dhe pak i mbijetuan sulmit. “Ishte tmerruese”, tha ai. “Vetëm ata që kishin dhoma që nuk u shkatërruan mbijetuan dhe ishin me fat. Por në vendet ku ranë bombat, të gjithë ata që ishin atje u vranë”, tha ai.
Ministri i Informacionit i Pakistanit, Attaullah Tarar, postoi në X në orët e para të së martës se sulmet u kryen “pikërisht dhe ekskluzivisht kundër atyre infrastrukturave që regjimi afgan i talebanëve përdor për të mbështetur terroristët e shumtë që veprojnë në emër të tij”.
India dënoi sulmin në qendrën e rehabilitimit. Kina, e cila është përpjekur të luajë një rol ndërmjetësues në konflikt, u bëri thirrje të dy qeverive të qëndrojnë të qeta dhe të tregojnë përmbajtje.
Ndërkohë, OKB-ja ka bërë thirrje për një hetim të pavarur për incidentin. Zëdhënësi i zyrës së OKB-së për të drejtat e njeriut, Thameen Al-Kheetan, u tha gazetarëve në Gjenevë se “shpërthimi tragjik” duhet të hetohet menjëherë, në mënyrë të pavarur dhe transparente. “Viktimat dhe familjet e tyre kanë të drejtë për kompensim”, shtoi ai. Raportuesi i OKB-së për situatën e të drejtave të njeriut në Afganistan, Richard Bennett, tha se ishte “i tronditur” nga raportet për sulmet ajrore dhe viktimat civile. “U bëj thirrje palëve të përfshira të ulin tensionet, të ushtrojnë përmbajtje maksimale dhe të respektojnë ligjin ndërkombëtar, duke përfshirë mbrojtjen e civilëve dhe objekteve civile, të tilla si spitalet”, tha ai.
Qendra e rehabilitimit u krijua në vitin 2016 në ambientet e një ish-baze ushtarake të NATO-s. Sipas mediave lokale, aty ishin trajtuar qindra njerëz, duke u ofruar atyre trajnime profesionale, si qepje dhe zdrukthtari, për të gjetur punë. Vendasit e quanin Kampi Omid, ose “kampi i shpresës”, megjithëse emri i tij zyrtar ishte Spitali i Trajtimit të Drogës Ibn Sina.
Talebanët morën pushtetin në Afganistan në vitin 2021, ndërsa SHBA-të dhe NATO tërhoqën forcat e tyre në fund të një lufte dydekadëshe. Që atëherë, ata kanë imponuar interpretimin e tyre të ligjit islamik në jetën e përditshme, duke përfshirë kufizime të gjera për gratë dhe vajzat, të cilat ende janë të përjashtuara nga shumë vende pune, arsim dhe shumica e hapësirave publike.
Konflikti, i cili u përshkallëzua në shkurt kur Pakistani nisi sulme ajrore ndaj objektivave në Afganistan, është më i keqi ndonjëherë midis fqinjëve që ndajnë një kufi prej 2,600 kilometrash. Por është anashkaluar ndërsa qeveritë botërore përqendrohen në luftën në përshkallëzim midis Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit.
