Tensionet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit janë përshkallëzuar ndjeshëm, ndërsa të dyja palët kanë shkëmbyer sulme ushtarake në dhe rreth Ngushticës së Hormuzit, duke rritur shqetësimet për sigurinë rajonale dhe tregjet globale të energjisë.
Herët të hënën, forcat amerikane ndërmorën sulme ajrore ndaj disa objektivave në Iran, duke goditur zona strategjike si Bandar Abbas, Shirik, Jask dhe Bushehr. Sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), objektivat përfshinin instalime ushtarake dhe sisteme që, sipas Uashingtonit, përdoren për sulme ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit.
CENTCOM deklaroi se operacioni u urdhërua nga presidenti amerikan me synimin për të “zvogëluar aftësinë e Iranit për të sulmuar marinarët civilë dhe anijet tregtare” dhe për t’i mbajtur forcat iraniane përgjegjëse për veprimet e tyre.
Gjatë operacioneve, zëdhënësi i CENTCOM tha se forcat e Gardës Revolucionare iraniane hapën zjarr ndaj anijeve tregtare që kalonin në Ngushticën e Hormuzit. Sipas tij, avionët amerikanë rrëzuan një raketë iraniane dhe një dron vetëvrasës.
Në kundërpërgjigje, Irani njoftoi se nisi një valë sulmesh me raketa balistike dhe dronë ndaj bazave amerikane në rajon. Sipas raportimeve, raketa me rreze të shkurtër veprimi u lëshuan drejt forcave amerikane në Bahrein, ku ndodhet Flota e Pestë e SHBA-së.
Sirenat e alarmit u dëgjuan në Bahrein dhe në Jordani, ndërsa autoritetet jordaneze mbyllën përkohësisht aeroportin e Amanit si masë sigurie.
Ndërkohë, agjencia shtetërore iraniane IRNA raportoi se një person u vra dhe katër të tjerë u plagosën pas një sulmi ajror amerikan në qytetin Mashhad. Zyrtarët iranianë thanë se u godit një stacion pompimi për ujitjen e tokave bujqësore, ndërsa burime të tjera pretendojnë se objektivi ishte një komandant i lartë i Gardës Revolucionare në një qendër komanduese nëntokësore.
Përshkallëzimi i konfliktit ka ndikuar menjëherë edhe në tregjet ndërkombëtare të energjisë. Çmimi i naftës Brent u rrit me 3.75%, duke arritur në 78.86 dollarë për fuçi, ndërsa nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) u ngjit me 3.65%, në 74.02 dollarë për fuçi. Analistët paralajmërojnë se nëse sulmet vazhdojnë, çmimi i naftës mund të kalojë sërish kufirin e 80 dollarëve për fuçi.
Nga ana e saj, Ministria e Jashtme e Iranit dënoi ashpër sulmet amerikane, duke akuzuar Uashingtonin se ka minuar përpjekjet diplomatike të muajve të fundit dhe ka rritur pasigurinë në Ngushticën e Hormuzit. Teherani pretendon gjithashtu se SHBA ushtroi presion ndaj Omanit për të penguar një marrëveshje mbi menaxhimin e kalimit strategjik, ndërsa hodhi poshtë si “gënjeshtra” deklaratat e presidentit amerikan se Irani kishte pranuar një marrëveshje para rifillimit të sulmeve.
Ngushtica e Hormuzit mbetet një nga rrugët detare më të rëndësishme në botë për transportin e naftës, ndërsa përshkallëzimi i konfliktit po shton frikën për ndërprerje të furnizimeve globale dhe destabilizim të mëtejshëm të rajonit.
