Fizikani belg-amerikan Francis Halzen, fitues i Çmimit Nobel në Fizikë për vitin 2026, ka rrëfyer se ishte i befasuar nga suksesi i projektit IceCube, observatori i ndërtuar në Polin e Jugut për zbulimin e neutrinove me energji të lartë.

Gjatë një konference për shtyp pas shpalljes së çmimit, Halzen tha se kur projekti nisi, edhe vetë ai kishte dyshime nëse ideja do të funksiononte.

“Duhet të theksoj sa me fat isha. Sepse kur e filluam këtë projekt, të gjithë e kuptuan se kjo ishte ndoshta një ide e mirë, por shumë pak menduan se do të funksiononte, përfshirë edhe veten time”, tha Halzen.

Halzen u vlerësua me Nobelin për punën e tij në zhvillimin e IceCube, i cili përdor rreth një kilometër kub akull të Antarktidës dhe një rrjet të gjerë sensorësh për të zbuluar neutrinot kozmike. Këto grimca mbartin të dhëna të rëndësishme për disa prej proceseve më energjetike dhe të dhunshme në univers.

Halzen e kishte prezantuar idenë për krijimin e një observatori të tillë në Polin e Jugut që në vitin 1988. Vite më vonë, projekti u shndërrua në IceCube, një prej observatorëve kryesorë në botë për studimin e neutrinove me origjinë kozmike.

Çmimi Nobel në Fizikë shoqërohet me një vlerë prej 12 milionë koronash suedeze, rreth 1.2 milionë dollarë. Ceremonia zyrtare e ndarjes së çmimeve do të zhvillohet më 10 dhjetor në Stokholm.

Halzen është laureati i dytë i shpallur në kuadër të Çmimeve Nobel të vitit 2026, pas çmimit në Mjekësi të shpallur të hënën.