Sekretari i 10-të i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara do të zgjidhet këtë vit për një mandat pesëvjeçar duke filluar nga 1 janari 2027.

Ja kandidatët që deri më tani kanë garuar për të zëvendësuar shefin në largim të OKB-së, Antonio Guterres.

RAFAEL GROSSI

Rafael Grossi, një diplomat karriere 65-vjeçar nga Argjentina, ka qenë një drejtor i përgjithshëm i kudondodhur dhe hiperaktiv i organit mbikëqyrës bërthamor të OKB-së për gjashtë vitet e fundit.

Ndërsa Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike ka kohë që mbikëqyr programin bërthamor të Iranit, Grossi udhëhoqi negociatat që synonin shpëtimin e pjesëve të një marrëveshjeje të rëndësishme bërthamore midis Teheranit dhe fuqive të mëdha pas vendimit të Presidentit Donald Trump për të tërhequr Shtetet e Bashkuara nga ajo në vitin 2018. Kritikët e Grossit argumentojnë se ai ka shkuar shumë larg në përpjekjen për të arritur marrëveshje me Iranin.

Baba i tetë fëmijëve dhe poliglot që flet anglisht, spanjisht, frëngjisht dhe italisht, Grossi ka rritur profilin si të tijin ashtu edhe të IAEA-s me diplomacinë e tij të ndërmjetme në krizat ndërkombëtare.

Suksesi i tij më i qartë ishte vendosja e një ekipi të vogël të IAEA-s në centralin bërthamor Zaporizhzhia të pushtuar nga Rusia në Ukrainë, pas udhëtimeve të përsëritura përgjatë vijës së frontit gjatë luftës Rusi-Ukrainë.

Ai është përpjekur të projektojë imazhin e një njeriu të veprimit në këtë garë, në të cilën shumë diplomatë e shohin atë si favorit pas viteve të kaluara duke u përpjekur të mbajë në krah pesë anëtarët e përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së – Shtetet e Bashkuara, Rusia, Kina, Britania dhe Franca – mbështetja e të cilëve është thelbësore për punën e lartë.

“Këto përvoja kanë konfirmuar një bindje që e kam thellë: edhe në kohë përçarjesh, institucionet shumëpalëshe mund të japin një ndikim të vërtetë dhe pozitiv”, thuhet në deklaratën e vizionit të Grossi-t për këtë post.

REBECA GRYNSPANI

Rebecca Grynspan, 70 vjeç, e përshkruan veten si një multilateraliste me mentalitet reformator, e cila ka luftuar barrierat gjinore dhe ka pasur një besim të përjetshëm në OKB dhe angazhimin e saj për paqen, zhvillimin dhe të drejtat e njeriut.

Një ish-nënkryetare e Kosta Rikës, e cila kryeson Konferencën e OKB-së për Tregti dhe Zhvillim, Grynspan tha se u tërhoq nga detyrat deri në shtator për të shmangur konfliktet e interesit gjatë fushatës. Grossi ka vazhduar në rolin e tij në IAEA gjatë fushatës.

E lindur nga prindër që ikën nga Evropa pas Luftës së Dytë Botërore, ajo e lidh botëkuptimin e saj drejtpërdrejt me origjinën e OKB-së dhe rolin e saj në bashkëpunimin ndërkombëtar dhe parandalimin e konflikteve.

Nëse zgjidhet, Grynspan do të bëhet gruaja e parë si sekretare e përgjithshme. Ajo tha se ndërsa iu desh të bënte kompromise midis jetës familjare dhe shërbimit publik në UNCTAD, të qenit gruaja e parë në krye i dha formë lidershipit të saj.

«Nuk po pres për trajtim të veçantë. Dua trajtim të barabartë», i tha ajo Reuters.

Grynspan, një ekonomiste, e përshkruan veten si një “lidere të pjekur” që do të udhëhiqte një OKB më të shkathët përmes bashkëpunimit me aktorë të tjerë, duke mbrojtur njëkohësisht vlerat e saj thelbësore.

MICHELLE BACHELET

Michelle Bachelet, 74 vjeç, është dy herë presidente e Kilit dhe ish-Komisionere e Lartë e OKB-së për të Drejtat e Njeriut, e cila shërbeu gjithashtu nga viti 2010 deri në vitin 2013 si drejtoreshë ekzekutive e UN Women, një agjenci që promovon të drejtat e grave.

Në mars, Kili tërhoqi mbështetjen e saj për Bachelet pas një ndryshimi të krahut të djathtë në udhëheqjen e vendit, por ajo tha se do të vazhdonte me mbështetjen e Brazilit dhe Meksikës.

Qeveria e presidentit kilian, Jose Antonio Kast, tha se fushata e saj nuk pati konsensus të gjerë politik në vend dhe u përball me vështirësi në arenën ndërkombëtare.

Bachelet është përballur me kritika nga konservatorët amerikanë për qëndrimin e saj pro-zgjedhjes ndaj abortit dhe në prill, i dërguari i Uashingtonit në OKB, Mike Waltz, duket se e hodhi poshtë ofertën e saj duke thënë se ndante shqetësimet e një senatori amerikan në lidhje me përshtatshmërinë e saj.

Senatori republikan Pete Ricketts akuzoi Bachelet se kishte kritikuar ashpër drejtuesen e të drejtave të njeriut të OKB-së në një raport të vitit 2022, duke mos i cilësuar veprimet e Kinës kundër myslimanëve ujgurë si gjenocid, dhe gjithashtu duke promovuar abortin si një të drejtë themelore të njeriut. Pekini nuk e ka deklaruar qëndrimin e tij ndaj kandidaturës së saj.

MACKY SALL

Macky Sall, i cili ishte president i Senegalit për 12 vjet deri në vitin 2024, thekson përvojën e tij si kreu i shtetit si një aset kyç për rolin e sekretarit të përgjithshëm.

Gjeologu 64-vjeçar – djali i një shitësi kikiriku nga një pjesë e varfër e vendit të Afrikës Perëndimore – përfundoi projekte të mëdha infrastrukturore gjatë mandatit të tij dhe ka mbështetur zhvillimin e Afrikës.

Sall ka theksuar nevojën për të mbështetur vendet në zhvillim të ngarkuara me borxhe. Ai po bën thirrje për një rishikim të Këshillit të Sigurimit, në një përgjigje ndaj kërkesave të vendeve në zhvillim për vende të përhershme në organin më të fuqishëm të OKB-së.

“Më shumë se kurrë, një multilateralizëm i rishpikur mbetet mënyra më e mirë për t’iu përgjigjur sfidave të një bote në transformim të plotë”, tha ai në X.

Sall, i cili flet butë dhe flet më rehat frëngjisht sesa anglisht, u nominua nga Burundi. Kandidatura e tij ka mbështetje të përziera në Afrikë, me atdheun e tij dhe Nigerinë që nuk e mbështesin, sipas shënimeve diplomatike të shqyrtuara nga Reuters.

Nëse zgjidhet, ai do të jetë sekretari i tretë i përgjithshëm afrikan pas Boutros Boutros-Ghali të Egjiptit dhe Kofi Annan të Ganës.