Shtetet e Bashkuara dhe Irani mund të jenë pranë një marrëveshjeje për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, një prej korridoreve më strategjike të energjisë në botë. Deklarata është bërë nga ministri pakistanez i Mbrojtjes, Khawaja Asif, i cili tha se zhvillimet e fundit po shkojnë në drejtim të paqes.
“Gjërat po shkojnë në favor të paqes”, u tha Asif gazetarëve në Islamabad të martën, pa dhënë detaje konkrete mbi ndonjë marrëveshje të mundshme. Deklarata vjen në një moment kur negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit mbeten të ndërlikuara. Të dyja palët kanë paraqitur kërkesa të reja lidhur me kushtet për rihapjen e Ngushticës së Hormuzit, duke shtuar pasigurinë mbi mundësinë e një marrëveshjeje të shpejtë.
Ndërkohë, bisedimet mes Iranit dhe Omanit për lejimin e një pjese të trafikut detar përmes ngushticës kanë hyrë në një fazë të avancuar, sipas deklarimeve të përcjella nga Al Jazeera. Deklaratat optimiste nga Pakistani vijnë pasi presidenti amerikan Donald Trump ka ashpërsuar retorikën ndaj Teheranit. Trump ka kërkuar që Irani të paguajë kompensim për dëmet dhe viktimat që, sipas tij, lidhen me veprimet e Republikës Islamike. Ai ka deklaruar se këto kërkesa do të jenë pjesë e negociatave të ardhshme me Teheranin. Nga ana tjetër, Irani ka kërkuar kompensim për dëmet e shkaktuara gjatë luftës, heqjen e bllokadës detare amerikane dhe lehtësimin e sanksioneve, duke i lidhur këto kushte me rihapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit.
Përplasja mes kërkesave të dy vendeve ka bërë që perspektiva për një marrëveshje të menjëhershme të mbetet e pasigurt. Ngushtica e Hormuzit është një prej rrugëve më të rëndësishme të transportit të naftës dhe gazit në botë. Përpara nisjes së konfliktit, përmes saj kalonte rreth një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm në tregjet globale. Kufizimi i lundrimit në këtë korridor ka shkaktuar tronditje në tregjet e energjisë, duke rritur kostot e transportit dhe duke shtuar frikën për furnizimet globale.
Çmimet e naftës kanë reaguar me luhatje të forta ndaj lajmeve kontradiktore mbi negociatat. Çdo sinjal për një marrëveshje dhe rikthim të trafikut detar në Hormuz ka sjellë lehtësim në tregje, ndërsa përshkallëzimi i tensioneve ka rikthyer presionin mbi çmimet. Në të njëjtën kohë, tensionet ushtarake në rajon vijojnë. Autoritetet britanike kanë raportuar një incident që përfshinte një anije kontejnerësh dhe forca ushtarake në Gjirin e Omanit. Një tjetër incident është raportuar në brigjet e Jemenit, në Detin e Kuq, ku një anije tregtare njoftoi se ishte goditur nga një raketë, me viktima të raportuara.
Zhvillimet e fundit tregojnë se, pavarësisht përpjekjeve diplomatike, situata e sigurisë në rrugët kryesore detare të Lindjes së Mesme mbetet e brishtë. Administrata Trump duket se po i jep gjithnjë e më shumë rëndësi presionit ekonomik ndaj Iranit, në vend të një përshkallëzimi të menjëhershëm ushtarak.
Lufta dhe sanksionet amerikane kanë goditur rëndë ekonominë iraniane, ndërsa kufizimet ndaj eksporteve të naftës kanë shtuar presionin mbi Teheranin. Në këtë klimë, rihapja e Ngushticës së Hormuzit është kthyer në një nga çështjet qendrore të negociatave.
Megjithatë, ndërsa Pakistani shpreh optimizëm për një marrëveshje të mundshme, deklaratat e fundit nga Uashingtoni dhe Teherani tregojnë se rruga drejt një zgjidhjeje mbetet e ndërlikuar. Çdo marrëveshje do të duhej të zgjidhte njëkohësisht çështjen e lundrimit, sanksioneve, kompensimeve dhe garancive të sigurisë.
