Dronët dhe inteligjenca artificiale po ndryshojnë rrënjësisht kushtet dhe balancat e luftës moderne, tha kryetari i Komitetit Ushtarak të NATO-s, Admirali Giuseppe Cavo Dragone , në një konferencë për shtyp sot, së bashku me Komandantin Suprem të Forcave Aleate për Evropën, Gjeneralin Amerikan Alex Grinkewitz .
Duke iu përgjigjur pyetjeve në lidhje me mësimet e nxjerra nga lufta në Ukrainë dhe përdorimin e inteligjencës artificiale dhe dronëve në fushën e betejës, kryetari i Komitetit Ushtarak të NATO-s theksoi se theksi tani po zhvendoset nga vetë sistemet e armëve, te shpejtësia e vendimmarrjes, menaxhimi i informacionit dhe pamja e menjëhershme e fushës së operacioneve.
Siç tha ai, “dronët janë një lloj revolucioni në fushën e betejës” dhe vlerësoi se në të ardhmen e afërt ato do të jenë mjeti i parë për t’u përfshirë në një përballje ushtarake. “Ajo që po mësojmë në thelb është se ato e zvogëlojnë ndjeshëm kohën. I gjithë cikli i synimit dhe sulmit tani mund të zgjasë disa minuta, ose edhe sekonda. Ata e lokalizojnë, gjurmojnë, analizojnë dhe identifikojnë objektivin. Pastaj kryhet sulmi, mblidhen informacione të reja dhe kjo menjëherë ushqen operacionin tjetër”, vuri në dukje ai. “E gjithë kjo ndodh brenda sekondave dhe ky është rezultat i inteligjencës artificiale dhe dronëve. Çështja e madhe është se koha po zvogëlohet në mënyrë dramatike”, përfundoi kryetari i Komitetit Ushtarak të NATO-s.
Pastaj, kur u pyet për incidentin serioz me dronin sipërfaqësor ukrainas që u gjet pa pilot në Detin Jon dhe nëse NATO është e përgatitur të merret me këtë formë të “luftës joortodokse”, e cila rrezikon sigurinë e lundrimit në Mesdhe, zyrtari më i lartë i Aleancës tha se praktika të tilla janë “tipike” kur shtetet më të vogla përpiqen të përballen me fuqi më të mëdha.
“Lufta joortodokse, mund ta quani jokonvencionale ose joortodokse është karakteristikë e konfrontimeve dhe veçanërisht kur vendet më të vogla përballen me fuqi të mëdha”, tha ai në mënyrë karakteristike. “Nuk po justifikoj askënd, thjesht mendoj se nëse do të isha në vendin e tyre, do të përpiqesha të shfrytëzoja sa më shumë mjetet që kam në dispozicion”, shtoi ai, duke vënë në dukje, megjithatë, se “çështjet e sovranitetit dhe të gjitha këto probleme të lidhura janë çështje që ua lëmë politikanëve për t’i menaxhuar”.
Kryetari i Komitetit Ushtarak të NATO-s përfundoi duke thënë se bashkësia ndërkombëtare përballet me një forcë që synon infrastrukturën politike, vret civilë, shkel kufijtë e një shteti sovran dhe rrëmben afërsisht 20,000 fëmijë, dhe pyeti veten: “A nuk është kjo joortodokse?”
Nga ana e tij, kreu i Autoritetit Suprem të Kërkimit dhe Zhvillimit të NATO-s, Admirali Pierre Vandier, theksoi se mësimi më i rëndësishëm i luftës në Ukrainë është nevoja për adaptim të shpejtë teknologjik. “Po kalojmë nga një sistem statik, ku projektimi dhe shpërndarja e pajisjeve kërkonin vite, në një model ku adaptimi mund të bëhet brenda natës”, tha ai, duke theksuar se operacionet moderne tani po bëhen “të përqendruara në të dhëna” dhe “të përqendruara në softuer”. Siç tha ai, përvoja e Ukrainës tregon se fuqia ushtarake nuk varet më vetëm nga vetë platformat e sistemit të armëve, por kryesisht nga menaxhimi i të dhënave, softueri dhe shpejtësia e adaptimit në fushën e betejës. Ai theksoi se industria ukrainase zhvilloi në një periudhë të shkurtër kohore një model veçanërisht fleksibël të prodhimit të dronëve dhe softuerëve, të aftë të përshtatet menjëherë me nevojat e fushës. Ai vuri në dukje se dronët ukrainas kanë një sistem reagimi të drejtpërdrejtë nëpërmjet kodit QR, duke u lejuar ushtarëve të dërgojnë të dhëna përdorimi direkt te kompanitë prodhuese, të cilat mund ta përmirësojnë softuerin brenda ditësh ose javësh. Ai vuri në dukje, së fundmi, se ushtari modern tani mbështetet në aplikacionet e telefonave celularë dhe mjetet dixhitale që ofrojnë informacion në kohë reale dhe aftësi operacionale në terren.
