Gazetari rus dhe laureati i Çmimit Nobel për Paqen, Dmitry Muratov, deklaron se lufta në Ukrainë nuk mund të konsiderohet më një “fitore” për Vladimir Putinin, pavarësisht mënyrës se si do të përfundojë konflikti.
Në një intervistë për BBC, bashkëthemeluesi dhe ish-kryeredaktori i Novaya Gazeta foli për koston njerëzore të luftës, rrezikun e përshkallëzimit dhe klimën e represionit ndaj kritikëve të Kremlinit.
“Nuk do të ketë kurrë një ‘fitore’”, tha Muratov, duke argumentuar se pasojat e gati pesë viteve të luftës e bëjnë të pamundur paraqitjen e saj si sukses. Sipas tij, humbja e jetëve njerëzore në të dyja palët e ka ndryshuar përgjithmonë kuptimin e konfliktit.
Muratov paralajmëroi gjithashtu për rrezikun e një përshkallëzimi të mëtejshëm. Sipas tij, Rusia mund të shkaktojë dëme të mëdha në Ukrainë, por nuk mund ta nënshtrojë plotësisht vendin. Ai e përshkroi situatën me fjalët: “Mund ta shkatërrosh, por nuk mund ta pushtosh”, duke paralajmëruar se një rrugë e tillë mund të çojë në përshkallëzim deri në përdorimin e armëve bërthamore.
Megjithatë, gazetari shmangu çdo parashikim konkret mbi mundësinë që Putini të përdorë armë bërthamore. Ai tha se askush nuk mund ta dijë me siguri se çfarë mendon presidenti rus, ndërsa theksoi se si gazetar ai mund të vëzhgojë vetëm deklaratat dhe zhvillimet publike.
Sipas Muratovit, diskutimet për përdorimin e armëve bërthamore janë bërë gjithnjë e më të zakonshme në hapësirën publike ruse. Ai pretendon se që nga fillimi i vitit, nevoja për përdorimin e armëve bërthamore është përmendur më shumë se 500 herë dhe se një retorikë e tillë është dëgjuar edhe në televizionin shtetëror rus dhe në Forumin Ekonomik Ndërkombëtar të Shën Petersburgut.
Pavarësisht presionit ekonomik dhe kostos së luftës, Muratov nuk beson se Putini po humbet kontrollin mbi pushtetin. Ai hodhi poshtë spekulimet për një shpërbërje të afërt të elitës ruse ose për komplote kundër presidentit, duke thënë se vendi vazhdon të drejtohet nga Putini dhe se elitat kanë frikë prej tij. Sipas tij, kjo klimë frike mbështetet edhe nga shërbimet e sigurisë ruse.
Një tjetër pjesë e rëndësishme e intervistës ishte represioni ndaj kundërshtarëve të luftës. Muratov vlerëson se të paktën 1,500 njerëz ndodhen aktualisht në burg në Rusi për shkak të kundërshtimit të politikave shtetërore. Vetë gazetari është klasifikuar nga autoritetet ruse si “agjent i huaj”, një status që sjell kufizime të shumta ligjore dhe administrative.
Ndërkohë, Novaya Gazeta, gazeta e pavarur që Muratov drejtoi për vite me radhë, është përballur me presion të madh nga autoritetet ruse. Publikimi i saj në formë të shtypur është ndërprerë dhe faqja e internetit është bllokuar në Rusi, duke e bërë aksesin të vështirë për lexuesit brenda vendit.
Muratov kritikoi gjithashtu qeveritë evropiane për marrëdhëniet që kanë mbajtur me Moskën ndër vite. Sipas tij, liderët evropianë i kanë folur Putinit për të drejtat e njeriut dhe vlerat demokratike, ndërkohë që kanë zhvilluar marrëdhënie ekonomike me Rusinë, veçanërisht në sektorët e energjisë dhe tregtisë. Për këtë arsye, ai argumenton se presidenti rus nuk i merr seriozisht disa prej kritikave që vijnë nga Evropa.
Megjithatë, pavarësisht represionit dhe censurës, Muratov thotë se mbështetja për gazetarinë e pavarur nuk është zhdukur. Ai tregoi se njerëzit në Moskë ende u afrohen atij dhe kolegëve të tij për t’i falënderuar, por shpesh e bëjnë këtë në heshtje dhe duke pëshpëritur.
Sipas Muratovit, kjo heshtje nuk do të thotë domosdoshmërisht mungesë kundërshtimi. Përkundrazi, ai beson se ajo që njerëzit mendojnë është ende e rëndësishme, edhe në një shoqëri ku frika dhe represioni kanë kufizuar hapësirën për të shprehur publikisht mendimet.
