Ish-udhëheqësi kubanez Raul Castro është në qendër të një krize të re dhe jashtëzakonisht të rrezikshme në marrëdhëniet midis Havanës dhe Uashingtonit, pas akuzave federale amerikane se ai ishte përgjegjës për rrëzimin e dy avionëve civilë në vitin 1996 nga avionët luftarakë kubanë.
Avionët transportonin kubanë nga organizata “Vëllezërit në Shpëtim”, ndërsa katër kubano-amerikanë u vranë në sulm. Në atë kohë, Raul Castro, tani 94 vjeç, ishte ministër i mbrojtjes i Kubës dhe besohet se kishte kontroll të plotë mbi forcat e armatosura të vendit.
Rasti, i cili mbetet një nga momentet më të ngarkuara në historinë e marrëdhënieve SHBA-Kubë që nga Lufta e Ftohtë, tani po rishfaqet në një mënyrë që kërcënon të hedhë në erë çdo kanal komunikimi midis dy vendeve. Sipas një analize nga CNN, ndjekja penale e Raul Castros nuk është vetëm një zhvillim ligjor, por një veprim me implikime të thella gjeopolitike, i cili madje mund të çojë në konflikt të hapur midis Shteteve të Bashkuara dhe Kubës.
Megjithatë, Donald Trump duket për momentin se e përjashton një skenar të tillë.
“Nuk do të ketë përshkallëzim. Nuk mendoj se është i nevojshëm. Ky vend po shkatërrohet”, u tha presidenti amerikan gazetarëve pas kthimit të tij nga Connecticut.
Çfarë thonë ekspertët?
Ish-diplomatët amerikanë paralajmërojnë se ky persekutim mund të çojë në një ndërprerje të plotë të komunikimit midis dy palëve. Ricardo Zuniga, i cili mori pjesë në bisedime sekrete gjatë administratës Obama për të rivendosur marrëdhëniet diplomatike me Kubën, beson se presioni në rritje mund ta çojë Havanën të mbajë një qëndrim më agresiv.
Siç vëren ai, udhëheqja kubaneze mund të konsiderojë se nuk ka më hapësirë për kompromis dhe do ta trajtojë çdo veprim të SHBA-së si një kërcënim të drejtpërdrejtë për mbijetesën e saj.
Skenari i luftës
Klima është përkeqësuar më tej nga kriza e thellë ekonomike dhe humanitare që po përjeton Kuba.
Sanksionet e SHBA-së, mungesa e karburantit dhe ushqimit, si dhe ndërprerjet e gjata të energjisë elektrike e kanë përkeqësuar në mënyrë dramatike situatën në ishull.
Presionet sociale në rritje kanë çuar në protesta sporadike antiqeveritare , të cilave qeveria kubane u është përgjigjur me shtypje të rreptë.
Në të njëjtën kohë, administrata Trump duket se po e rrit gradualisht presionin mbi Havanën.
Presidenti amerikan ka deklaruar se Kuba “ka nevojë për ndihmë”, por e ka lënë të hapur mundësinë e një marrëveshjeje edhe pa ndryshim regjimi.
Në të kundërt, Sekretari i Shtetit Marco Rubio ka miratuar një qëndrim veçanërisht të ashpër kundër udhëheqjes kubaneze , duke argumentuar se qeveria aktuale e vendit duhet të largohet.
Sipas një analize të CNN, aktakuza ndaj Raul Castros tani krijon bazën politike dhe ligjore për një operacion të mundshëm ekstradimi nga SHBA-ja – një skenar me të cilin Havana mund të përballet si shkak për luftë.
Qeveria kubaneze duket se po përgatitet për çdo eventualitet. Presidenti Miguel Diaz-Canel ka paralajmëruar se çdo ndërhyrje ushtarake do të çonte në një “gjakderdhje”, ndërsa ushtrime ushtarake po mbahen në pjesë të ndryshme të vendit.
