Shtetet e Bashkuara pritet të zgjerojnë ndjeshëm praninë e tyre ushtarake në Groenlandë, përmes një marrëveshjeje trepalëshe me Danimarkën dhe qeverinë e Groenlandës, e cila pritet të nënshkruhet të martën në Nju Jork, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. Marrëveshja synon të forcojë sigurinë në Arktik dhe të zgjerojë infrastrukturën ushtarake amerikane në ishullin strategjik.

Sipas Reuters, përveç Bazës Hapësinore Pituffik, SHBA planifikon të rikthejë praninë ushtarake në Narsarsuaq, në jug të Groenlandës, dhe të krijojë një prani në Mestersvig, në bregun lindor. Narsarsuaq është një ish-bazë amerikane e periudhës së Luftës së Ftohtë, ndërsa Mestersvig përdoret aktualisht nga Patrulla e Slitave Sirius, një njësi speciale daneze. Marrëveshja vjen pas muajsh tensionesh të shkaktuara nga deklaratat e Presidentit amerikan Donald Trump, i cili ka kërkuar kontroll më të madh amerikan mbi Groenlandën dhe në të kaluarën nuk ka përjashtuar përdorimin e presionit ekonomik apo ushtarak për të arritur këtë qëllim.

Këto deklarata shkaktuan një krizë diplomatike brenda NATO-s dhe çuan në negociata mes Uashingtonit, Kopenhagës dhe Nuukut. Marrëveshja e re e zhvendos fokusin nga ideja e marrjes së kontrollit të ishullit drejt një zgjerimi të pranisë ushtarake amerikane. Danimarka ka deklaruar se marrëveshja do ta vendosë sigurinë e Arktikut në kuadrin e mbrojtjes kolektive të NATO-s, ndërsa Kopenhaga dhe autoritetet e Groenlandës kanë theksuar se sovraniteti i Mbretërisë së Danimarkës nuk do të cenohet.

Sipas burimeve të cituara nga Reuters, Narsarsuaq është një ish-bazë e Luftës së Ftohtë, e njohur si Bluie West One, e cila u mbyll nga SHBA në vitet 1950. Popullsia e zonës është reduktuar ndër vite në vetëm disa dhjetëra banorë. Ndërsa Mestersvig është një pikë ushtarake në bregun lindor, aktualisht e përdorur nga Patrulla e Slitave Sirius për të ushtruar praninë daneze në territor. Gjatë Luftës së Ftohtë, SHBA kishte 17 instalime ushtarake dhe më shumë se 10 mijë trupa në Groenlandë. Aktualisht, në ishull mbetet baza Pituffik, ku ndodhen rreth 150 personel ushtarakë amerikanë.

Teksti i plotë i marrëveshjes nuk është publikuar ende dhe disa prej detajeve të saj mbeten të paqarta deri në momentin e nënshkrimit. Nuk dihet ende saktësisht shkalla e zgjerimit të pranisë amerikane, numri i personelit që mund të vendoset në Groenlandë dhe nëse marrëveshja do të ndryshojë traktatin e mbrojtjes të vitit 1951 apo do të krijojë një kuadër të ri bashkëpunimi. Presidenti Trump, kryeministrja daneze Mette Frederiksen dhe kryeministri i Groenlandës Jens-Frederik Nielsen pritet të marrin pjesë në ceremoninë e nënshkrimit në Nju Jork.

© BalkanWeb
Për t’u bërë pjesë e grupit "Balkanweb" mjafton të klikoni: Join Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet menjëherë. Grupi Balkanweb
Etiketa: