Hungaria po përjeton një nga krizat më të rënda të ujit në historinë e saj, pasi thatësira e vitit 2026 ka arritur nivele të paprecedenta në 126 vitet e fundit. Mungesa e reshjeve dhe temperaturat e larta kanë goditur tokën bujqësore, kanë ulur rezervat ujore dhe kanë shkaktuar rënie rekord të nivelit të Danubit.
Sipas të dhënave të shërbimit kombëtar meteorologjik HungaroMet, vendi regjistroi verën më të thatë që nga viti 1901, si dhe të dytën më të nxehtë gjatë kësaj periudhe.
Gjatë verës, reshjet mesatare në të gjithë territorin arritën vetëm në 74.1 milimetra, ose 36% të mesatares për periudhën 1991–2020. Ndërkohë, temperatura mesatare sezonale ishte 23.43 gradë Celsius, rreth 2.59 gradë mbi normën afatgjatë.
Kriza nisi të përkeqësohej pas një dimri me reshje të pakta dhe një pranvere të thatë. Në prill, reshjet arritën vetëm 10% të nivelit të zakonshëm, ndërsa valët e të nxehtit në qershor, korrik dhe gusht e rënduan më tej situatën.
Pasojat janë ndier veçanërisht në tokat bujqësore. Deri në fund të qershorit, pothuajse i gjithë territori i Hungarisë kishte një deficit të lagështisë së tokës prej më shumë se 100 milimetrash në shtresën deri në një metër thellësi. Temperaturat e larta kanë shtuar avullimin, duke e tharë tokën edhe më shumë.
Të dhënat tregojnë se nga 1 prilli deri më 2 shtator, të paktën 30% e territorit përjetoi thatësirë të moderuar ose më të rëndë gjatë pjesës dërrmuese të kësaj periudhe. Në fund të gushtit, thatësira bujqësore kishte arritur nivele të rënda në gjysmën e vendit.
Shqetësim të veçantë paraqet edhe rënia e rezervave ujore. Sipas vlerësimeve të mëparshme, niveli mesatar i ujërave nëntokësore ishte 1.4 deri në 1.7 metra nën nivelin optimal. Ndërkohë, raportet ndërkombëtare paralajmërojnë se Evropa Qendrore dhe Lindore po përballen me presione gjithnjë e më të mëdha mbi burimet e ujit.
Ekspertët theksojnë se reshjet e mundshme gjatë vjeshtës nuk do të mjaftojnë për të rikthyer shpejt ekuilibrin. Përballë kësaj situate, Hungaria duhet të ndryshojë mënyrën e menaxhimit të ujit, duke e ruajtur atë në tokë dhe duke kufizuar largimin e shpejtë përmes lumenjve e rrjedhjeve sipërfaqësore.
Ndryshimet në praktikat bujqësore, investimet afatgjata dhe reforma në menaxhimin e burimeve ujore konsiderohen thelbësore për të përballuar krizat e ardhshme.
Thatësira e këtij viti është një tjetër sinjal alarmi për pasojat e temperaturave në rritje dhe të ndryshimeve të modeleve të reshjeve, që po ushtrojnë presion gjithnjë e më të madh mbi bujqësinë dhe rezervat ujore të Evropës.
