Dita Ndërkombëtare e Romëve festohet çdo vit më 8 prill për të nderuar kulturën, historinë dhe gjuhën rome, duke rritur ndërgjegjësimin për sfidat e të drejtave të njeriut, diskriminimin dhe margjinalizimin me të cilin përballet komuniteti rom në mbarë botën.
8 prilli përkujton Kongresin e parë Botëror të Romëve të mbajtur në vitin 1971, i cili përcaktoi simbole kyçe si flamuri dhe himni.
Pjesëmarrësit në kongres vendosën gjithashtu të zëvendësonin disa terma, të tillë si “cigan”, të cilët përdoreshin gjerësisht në Evropë pavarësisht konotacionit të tyre negativ, me termin “romë”.
Romë është emri i përgjithshëm i dhënë një popullsie që përfshin grupe të tjera, të tilla si sinti, manouche, romiche dhe kale, të cilët janë të shpërndarë në të gjithë botën. Së bashku, romët numërojnë 10-12 milionë njerëz. Rreth 6 milionë jetojnë në BE, ku ata përfaqësojnë pakicën më të madhe etnike, duke variuar nga 9.9% e popullsisë në Bullgari, 9% në Sllovaki dhe 8.6% në Rumani, në 0.1% në Gjermani dhe 0.2% në Itali.
Në përgjithësi, romët janë shumë të diskriminuar dhe vuajnë nga stereotipet negative; Nivelet e larta të varfërisë dhe papunësisë, arsimi i dobët dhe privimet me të cilat përballen shpesh janë të ngjashme me ato që përjetohen në vendet më të varfra të botës.
Gjuha e tyre është folur në Evropë që nga Mesjeta; si e tillë, është e vetmja gjuhë indo-ariane që flitet jashtë nën-kontinentit indian. Ajo njihet edhe si një gjuhë jo-territoriale, ashtu si jidishja, gjuha e pakicës hebraike në Evropën qendrore dhe lindore. Ndërsa shfarosja naziste shkatërroi popullatat rome dhe hebraike në Evropë, mbijetesa e gjuhëve të tyre u rrezikua gjithashtu. Sipas Atlasit të UNESCO-s të Gjuhëve të Botës në Rrezik, gjuha romani është e shumë e rrezikuar në Bullgari dhe Kroaci, ndërsa disi më lehtë e rrezikuar në Greqi, Itali, Francë, Poloni dhe Rumani.
